İşletmelerde kurumsal sürdürülebilirlik yönetimi: Eskişehir'de faaliyet gösteren işletmeler üzerine bir araştırma ve model önerisi

Abstract

Son yıllarda artan çevresel ve sosyal kaygılar, işletmeleri sürdürülebilirliğe yönlendirmiştir. Birçok işletme, sürdürülebilirliği yaşamsal bir sorun olarak görüp yasal gerekliliklerin ötesine geçerek, kurumsal sürdürülebilirliği stratejilerine entegre etmeye başlamıştır. Kurumsal sürdürülebilirlik entegrasyonu, sürdürülebilirlik uygulamalarının sadece farkındalık düzeyinde kalmayıp, işletme süreçlerine yerleştirilmesini ve kapsamlı bir değişimi ifade eden stratejik bir yaklaşımı gerektirmektedir. Ancak bu konudaki çalışmalar hala yetersizdir. Bu çalışmanın amacı, kurumsal sürdürülebilirliği stratejik bir yönetim yaklaşımı olarak benimseyip, yönetim fonksiyonlarıyla uygulanabilir bir model geliştirmektir. Araştırmada, keşfedici sıralı karma yöntem kullanılmış ve Eskişehir Sanayi Odası'na (ESO) bağlı makine-metal, gıda, plastik-kimya, ulaşım-lojistik, yapı malzemeleri ve çevre-geri dönüşüm sektörlerindeki işletmeler incelenmiştir. İlk olarak, beş işletmeyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmış, betimsel ve içerik analizleri yapılmıştır. Daha sonra bulgulara dayalı olarak geliştirilen anket, 122 işletmeye uygulanmış ve veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada, işletmelerin kurumsal sürdürülebilirlik farkındalıkları, sürdürülebilirlik yönetim süreçleri ve farkındalığın bu süreçlere etkisi incelenmiştir. Çalışma sonuçları, farkındalığın zamanla artmasının, sürdürülebilirlik faaliyetleri ve yönetimini olumlu etkilediğini göstermiştir. Çalışmada, işletmelerde kurumsal sürdürülebilirliğin stratejik bir yaklaşım çerçevesinde yönetilebilir olmasını sağlayacak "kurumsal sürdürülebilirlik stratejik yönetim modeli" ve "sürdürülebilirlik birimi modeli" geliştirilmiştir. Bu kapsamda uygulayıcılara, araştırmacılara ve paydaşlara öneriler sunulmuştur.