Dijital eşitsizliklerin öğretmenler bağlamında incelenmesi: Bir gömülü teori çalışması

Abstract

Bu araştırmanın amacı öğretmenler açısından dijital eşitsizlikleri tanımlayan ve eşitsizliklere neden olan etmenleri açıklayan bir kuram oluşturmaktır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemlerinden olan gömülü teori (grounded theory) kullanılmıştır. Katılımcılar kuramsal örnekleme yöntemi ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışmakta olan öğretmenlerden belirlenen ölçütler çerçevesinde seçilmiştir. Toplam 23 öğretmenin katılımcı olduğu araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu, doküman analizi, araştırmacı yansıtıcı notları aracılığıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde de Charmaz'ın iki aşamalı kodlama sürecine uygun çalışılmıştır. İlk kodlama ve odaklanmış kodlama ile bulgulara ve teorik modele ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin dijital eşitsizlik tanımlarına ulaşılmıştır. Öğretmenler açısından dijital eşitsizlik nedenleri öğretmen, öğrenci, okul kaynaklı nedenler, eğitim politikalarından kaynaklı sistemsel nedenler ve COVID-19 pandemisi kaynaklı nedenler olarak ortaya çıkmıştır. Elde edilen verilerden öğretmenlerin yaşadıkları dijital eşitsizliklerin nedenlerinin çok boyutlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle öğretmenlerin kendi dijital yeterlilikleri, teknolojiye karşı tutumları ve çalıştıkları okulların dijital altyapısı ile ilgili olduğu keşfedilmiştir. COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitimin öğrenciler arasındaki dijital eşitsizlikleri derinleştirdiği ancak öğretmenlerin dijital becerilerde ilerleme sağlamasına da neden olduğu anlaşılmıştır.