Atık depolama alanlarının tabanlarında kullanılması öngörülen sepiyolit/zeolit karışımının geoteknik özelliklerinin belirlenmesi

Abstract

Çöp deponi alanlarının tabanlarında meydana gelen en önemli sorun, çöp suyu sızıntısıdır. Yüksek miktarda ağır metal içeren bu sızıntı suyunun çevreye zararını engellemek için depo alanı tabanı olabildiğince geçirimliliği az olan bir malzeme ile teşkil edilmelidir. Çöp deponi alanlarının tabanında; kaplama malzemesi olarak kullanılan kil karışımlar istenilen geçirimsizliği sağlamaya yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, çöp depolama alanlarının tabanlarında kullanılmak üzere yüksek adsorbsiyon kapasitesine sahip sepiyolit ve zeolit kili karışımı bir kaplama malzemesi önerilmiştir. Bu killerin değişik karışım oranları üzerinde laboratuvarda standart kompaksiyon deneyi, indeks deneyleri, mekanik deneylerden olan serbest basınç deneyi, permeabilite deneyi, permeabilite deneyi sonrası serbest basınç deneyi, konsolidasyon deneyi, serbest şişme deneyi, pH değerinin belirlenmesi, elektriksel iletkenlik, toplam ağır metal miktarı tayini ve adsorpsiyon kapasitesinin belirlenmesi gibi deneyler yapılmıştır. Deney sonuçlanna göre istenilen geçirimsizlik için uygun (S/Z) oranı belirlenmiştir. Deneyler sonucunda %20 (S/Z) karışımının, çöp deponi alt tabakası için istenilen sınır geçirimsizlik şartının çok altında bir değere sahip olması ayrıca yüksek bir ağır metal tutma kapasitesi göstermesinden dolayı çöp deponi alanı alt tabakası olarak kullanılması uygun görülmüştür. Diğer karışımlar altında en uygun değerlere sahip olan bu karışım, çöp deponi alanı alt tabakası olarak kullanılan geosentetiklere de maliyet açısından da uygun bir alternatif olarak önerilmektedir.