Bir göç ülkesi olarak Türkiye'de çokkültürlüleşen okullarda eğitim : Polatlı örneği

Abstract

Bir göç ülkesi olarak Türkiye'de yabancı uyruklu öğrenci sayısındaki artışla birlikte çokkültürlüleşen okullarda öğretmenler ve öğrenciler farklı sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda yabancı uyruklu öğrenci sayısının fazla olduğu okullarda yaşanan sorunlar ve paydaşların beklentileri bu çalışmanın sorunsalını oluşturmaktadır. Araştırma nitel bir durum çalışması olarak desenlenmiştir. Veri toplanması amacıyla gözlem, görüşme, günlük tutma gibi nitel yöntemler kullanılmıştır. Alan araştırması üç ay süresince Ankara'nın Polatlı ilçesinde yabancı uyruklu öğrenci sayısının fazla olduğu okullarda yürütülmüştür. Araştırma kapsamında yabancı uyruklu öğrencilerin dersine giren 50 öğretmen ve yönetici, 15 öğrenci ve 10 yabancı uyruklu aile ile görüşülmüştür. Araştırma bulgularına göre sınıfında yabancı uyruklu öğrencisi olan öğretmenlerin mülteci, şartlı mülteci, sığınmacı ve çokkültürlülük gibi kavramlara hâkim olmadığı görülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu yabancı uyruklu öğrencilere karşı eleştirel bir yaklaşıma sahiptir. Öğretmenlerin, yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimi sürecinde karşılaştıklarını düşündükleri sorunlar; "dil bilmeme", "akran ilişkileri", "şiddete eğilim", "önyargılar ve yabancı düşmanlığı", "eğitim profili" ve "kültürel farklılıklar" alt başlıklarında sınıflandırılmıştır. Öğretmenler yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim sistemine adaptasyonuna yönelik "hazırlık sınıfı oluşturulması", "yoğunlaştırılmış Türkçe eğitimi", "ayrı sınıf ayrı okul'' ve "öğretmenlere yönelik hizmetiçi eğitim" gibi önerilerde bulunmuşlardır. Yabancı uyruklu öğrencilere bu süreçte karşılaştıkları sorunların neler olduğu sorusu yöneltildiğinde öğrencilerin "dil öğrenmede güçlük", "akran ilişkilerinde güçlük ve dışlanma", "akademik başarısızlık" gibi sorunları dile getirmiştir. Aynı zamanda öğrencilerin sorunlara rağmen okumaya istekli oldukları gözlenmiştir. Araştırmaya katılan ailelerin de eğitime önem verdiği bulgulanmıştır. Ankara'nın Polatlı ilçesi özelinde yürütülen araştırmadan elde edilen sonuçlar, çokkültürlüleşen okullarda çokkültürlü bir eğitim anlayışına ihtiyacı olduğuna işaret etmektedir.