Türk üniversitelerinde öğretmen yetiştirme sistemlerinin öğretmenlik davranışlarını kazandırma yönünden etkililiği

Abstract

Türkiye'nin eğitim sistemi, ülke kalkınmasına koşut biçimde, Cumhuriyet döneminin başlangıcından bu yana, bir gelişme çizgisi üzerinde sürekli olarak yenileşme ve değişme göstermiş, bugüne değin eğitimle ilgili her alanda epey yol alınmıştır. Bu gelişmeler çerçevesinde, öğretmen öğesini de, toplumun çağdaş gereksinimleri doğrultusunda, gerek nicel, gerekse nitel yönden en üst düzeye çıkarmak için her önemde önemli çabalar harcanmıştır. Ancak 1980'lere gelinceye dek siyasal ve toplumsal yaşamdaki hareketliliğin giderek artış göstermesi, ülkedeki eğitim sistemini ve dolayısıyla öğretmen yetiştirme çabalarını da önemli ölçüde etkilemiş, uygulamalarda birtakım aksaklıkların ortaya çıkmasına neden olmuştur. 1982 yılında toplanan XI. Milli Eğitim Şurası'nın öğretmen eğitimine ilişkin kararları ve getirdiği model, büyük ölçüde 1982 yılından önceki sorunları ortadan kaldırmaya yöneliktir. Şura, öğretmen yetiştirmeye yönelik etkinlikleri, Türkiye gerçekleri ve çağdaş literatürün ışığında, yeniden düzenleyen bir sistem ortaya koymuş ve aynı yıl, öğretmen yetiştiren bütün kurumlar, yasal olarak, üniversitelerin çatısı altında bütünleştirilmiştir. Böylece, bu yeni düzenleme ile ülkede, öğretmen yetiştirme konusunda yepyeni bir başlangıcın temelleri de atılmış bulunmaktadır. Bugün üniversitelerin bünyesinde yer alan öğretmen yetiştiren kurumların, eğitimin çağdaşlaşmasına ve geliştirilmesine yönelik katkılarını somut olarak ortaya koymakta zamanın henüz erken sayılabileceğini; örneğin, ilk kez 1986'da ürün vermeye başlayan Eğitim Fakültelerinin bugün gelişme dönemini sürdürdüğünü kabul etmek gerekir. Ne var ki son yıllarda, üniversitelerde uygulanan öğretmen yetiştirme sistemlerinin etkililiği konusunda, çeşitli yayınlarda ve toplantılarda değişik görüşler ileri sürülerek farklı değerlendirmelere yer verildiği gözlenmektedir. Ancak dile getirilen düşüncelerin genelde bilimsel araştırmalara pek dayanmadığı söylenebilir. Çünkü üniversitelerde öğretmen yetiştirme konusunda başlatılan bu yeni düzenlemeyle ilgili olarak, uygulamaya yönelik araştırmalar henüz yapılmadığı gibi, gerek Eğitim Fakültelerinde, gerekseÖğretmenlik Sertifikası Programlarında yetiştirilen öğretmen adaylarına öğretmenlik davranışlarını kazandırma konusunda, uygulanmakta olan sistemin etkililik düzeyi de bugüne dek