Bulanık mantık yöntemiyle uçuş kontrol uygulamaları

Abstract

İnsanlar günlük hayatlarında, kendilerine göre kesin olarak algıladıkları, aslında sonuçta kesinlik arzetmeyen olaylarla karşılaşırlar. Bir olayın neticesinde verdikleri nihai karar, klasik mantık anlayışına göre yapılmakta ve sınırları oldukça kesin olmaktadır. Zadeh'in ortaya koyduğu 'Bulanık Mantık' kavramında klasik mantığın aksine kesin sınırlar yoktur ve daha esnek bir anlayış söz konusudur. İnsan düşünce sistemine yakın olması, mutlak matematiksel bir modele ihtiyaç duyulmaması ve kesinlik arzetmeyen bilgilerin kullanılmasına izin vermesi bu mantığın başlıca avantajlarıdır. Basitçe üç aşamada incelemek gerekirse, ilk aşama olan bulanıklaştırmada elemanlara üyelik dereceleri adı verilen bir kümeye ait olma dereceleri verilir. Daha sonra mantıklı ilişkilere dayanan kurallar oluşturulur. Son aşamada klasik mantıktakine benzer şekilde durulaştırma işlemi yapılarak tek bir sonuç elde edilir. Bulanık mantık uygulamaları sosyal, iktisadi ve teknik konuların yanısıra, özellikle kontrol mühendisliği alanında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, bir uçağın uzunlamasına ekseni üzerinde kontrol açısından önemlilik arzeden hız ve irtifanın bulanık mantıkla modellenmesi ve iniş aşamasında uygun taşıma kuvvetinin yaratılmasını sağlayan flap elemanına uygun açının verilmesi problemlerine bir çözüm getirilmeye çalışılmıştır.