21. yüzyıl dijital kültüründe film yorumu : Ricœuryen bir yöntem

Abstract

Çağdaş dijital kültür akışkanlık, belirsizlik, tekinsizlik, hız, bağlantı, etkileşim ve ağ yapısı gibi fenomenler üzerinde yükselmektedir. İlk mekanik hesaplama makinelerinden hızları giderek artıp, boyutları küçülen, taşınabilir ve giyilebilir teknolojiler halinde sıradan kültürün içine gömülerek görünmezleşen bilgisayarlar ve makine öğrenmesi-derin öğrenme gibi yapay zeka uygulamaları temel insani iletişim dahil bir çok etkinliği kökten bir şekilde dönüştürmektedir. Bu anlamda, sinema da teknik altyapı, anlatım olanakları, üretim ve dağıtım aşamalarında yeni bir dijital bağlam içinde anlaşılmaktadır. Bununla birlikte filmlerin de diğer tüm sanat eserleri gibi son ve bitimsiz aşamasında, yani algılanma, yorumlanma, anlaşılma döngüsündeki seyri de dönüşmektedir. Bu çalışmada, Paul Ricoeur'ün hermenötik yönteminin çağdaş dijital kültüre uyarlanmış bir versiyonunun ışığında, algoritmaların etkisinde, beğeninin puan mantığı içinde sayısallaştırılabilir bir veri haline geldiği ve göstergeleştiği bir etkileşim ve katılım kültürü, internet ve sosyal medya çağında film yorumlarının niteliği araştırılmaktadır. Akademik çalışmalardan, felsefi düşünceye, internet dergilerinden, forumlara, korsan web sitelerinden IMDB, Rotten Tomatoes gibi film veri tabanlarına geniş bir yelpazede yürütülen araştırma süreci sonunda film yorumlarının dijital kültür fenomenleriyle ilişkileri bağlamında giderek düalist ve şematik bir yapı arz ettiği ortaya konulmuştur.