Antropomorfizm kavramı ve sanatta hayvan imgesi

Abstract

İnsanlık tarihi boyunca, insan ve hayvan varlıkları sürekli etkileşim halinde olmuştur. Bu etkileşimleri temsil etme açısından hayvan imgesi, ilk çağlardan günümüze kadar sanatın çeşitli disiplinlerinde yer edinmiştir. Hayvanlar, uygarlık tarihe çıkan ilk medeniyetlerin inanç, kültür, gelenek, folklor, mit ve dini betimlemelerinin aktarımında önemli bir rol oynamıştır. Hayvan temsilleri, kültürler arası etkileşimlerin oluşmasıyla beraber kendinden sonra gelen bir sonraki medeniyetlerin sanat betimlemelerine yansımaları görülmüştür. Sanat eserlerinde temsil edilen hayvanlar, zaman zaman sembolik anlamlara dönüşürken bazen de ahlaki yol gösteren bir unsur haline dönüşmüştür. Temsil üzerinden anlam inşa eden hayvan imgesi, insani değerler ve duyguları yansıtmada önemli rol oynamıştır. Bu anlamda antropomorfizm kavramı, hayvanlara insani nitelikler yükleyerek, onları temsil anlamda faklı bir şekilde konumlandırmıştır. Antropomorfizm kavramının biçimsel ve fiziksel soyutlamaları, melezlik, ironi ve hiciv gibi kavramların oluşumuna olanak sağlamıştır. Tarihsel süreçte değişen sosyo-politik, coğrafi, gelenek veya dini unsurlarının dönemin sanat pratiklerine yansıyan çeşitli antropomorfik hayvan temsillerini beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada sanat ve hayvan imgesi ilişkisi ve bu ilişkiler anropomorfik eğilimler üzerinden araştırılarak sanat eserlerinde yer alan hayvan imgelerinin temsilleri analiz edilmeye çalışılmıştır.