Türkiye'de sosyal medya fenomeni olgusu

Abstract

Sosyal medyanın gündelik yaşamın bir parçası olmasıyla, sosyal medya fenomenliği de sık sık karşılaşılan bir kavram olmuştur. Dünyada sayısı milyarları bulan kullanıcıları olan sosyal medya platformlarında tanınan bu kişiler, bireylerin tüketim alışkanlıklarından gündelik etkinliklerini düzenleme biçimlerine kadar birçok alanda karar mekanizmalarını etkileyen, kendilerine hayranlık duyulan, ne yaptıklarıyla yakından ilgilenilen internet ünlülerini temsil etmektedir. Bu araştırmanın amacı, kanaat önderliği çerçevesinde sosyal medya fenomenlerinin özelliklerini takipçiler üzerinden yapılan bir araştırma ile ortaya koyarak, Türkiye'de içerik üreten kişileri kapsayan bir "sosyal medya fenomeni" tanımı yapmaktır. Bu araştırmada karma yöntem tekniklerinden olan açıklayıcı sıralı karma yöntem tasarımı tercih edilmiştir. 2019-2022 yılları arasında verileri toplanan bu araştırmanın katılımcılarını, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi'ndeki 324 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, nitel verileri elde etmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, nicel veriler elde etmek amacıyla anket uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri IBM SPSS Statistics 24 programı kullanılarak analiz edilmiş, nitel veri sonuçlarına ise tematik analiz yöntemi ile ulaşılmıştır. Sosyal medya fenomenleri takipçiler için tavsiyelerine ilgi duyulan bilgi merkezleridir. Çoğunlukla fenomenler ve takipçiler arasında arkadaşlık ilişkisine benzer bir yakınlık kurulduğu görülmektedir. Fenomenlerin deneyim kaynaklı bilgi birikimi ve toplumsal ilişkileri takipçilerin önemsediği genel özelliklerdir. Her fenomenin içerik ürettiği platforma ve içerik biçimine göre sahip olması gereken özellikler farklıdır. Özellikle alanında bilgili olan, güven veren ve samimi olan fenomenlerin toplumsal sorunların çözümünde rol oynayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.