Türkiye'de AR-GE çalışmaları ve AR-GE'nin Türkiye ekonomisine etkisi

Abstract

İktisadi gelişmenin en önemli unsurlarından biri sanayileşmek ise sanayileşmenin devamlı ve yayılgan bir yapı kazanması içinde teknolojik ilerleme ve AR-GE üretiminin yapılması diğer önemli bir unsurdur. Türkiye, dünyadaki diğer gelişmiş ülke ekonomilerinde olduğu gibi, köklü bir sanayileşme geçmişine sahip olmaması, ayrıca Cumhuriyetin ilanından sonra sanayileşmenin devlet eliyle gerçekleştirilmesi ve halkın elinde yeterli sermaye birikiminin bulunmaması gibi nedenlerle, sanayileşme bakımından 1950'li yıllarda önünde bulunduğu, günümüzün ''Asya Kaplanları''ndan teknoloji, sanayi ve ekonomi yönünden geri kalmıştır. Bu çalışmada da Türkiye'nin genel teknoloji üretimi ve AR-GE çalışmaları incelenmekle beraber, ayrıca ekonominin rekabetçi bir yapı kazanması için gerekli olan imalat sanayiindeki AR-GE üretimi ve AR-GE'nin ekonomik etkileri incelenmiştir. Genelde bilim ve teknoloji, özelde AR-GE çalışmaları, bir ülkenin ekonomik ve sosyal gelişmesinde yalnızca amaca giden yollardır. Güçlü araçlar olmaları birçok önemli sorunu da beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başında, özendirilmesine karşın, sanayileşmenin, hızla artan nüfusa yeterli sayıda iş imkanı sağlayıp sağlamadığı, nüfusu şu anda bulunduğu mekanlarda tutmaya yeterli olup olmadığı ve büyük şehirlere nüfus akışını engelleyip engelleyemeyeceğidir. Diğer önemli bir sorun ise, ekonomik ve sosyal gelişmenin kaçınılmaz dayanakları olan bilim ve teknolojinin nasıl güçlendirileceği AR-GE çalışmalarının nasıl arttırılacağıdır. Günümüzde araştırma ve teknolojik yeniliklerin önemi dikkate alındığında, Türkiye'nin bilim ve teknoloji sistemini güçlendirmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bugün Türkiye'de AR-GE'nin büyük bir bölümü üniversiteler, pek azı ise sanayi tarafından yürütülmektedir. Ayrıca Türkiye'de yürütülmekte olan AR-GE çalışmalarının GSYİH'ya oranı çok düşüktür. Bu da ülkemizin geleceğine güvenle bakmasını, sanayi, tarım ve hizmet sektöründe gerekli iş olanakları yaratmasını sağlayacak bir oran değildir. Türkiye en önemli kaynağı olan insan gücünü, yaratıcı zekayla teçhiz ettiğinde ve AR-GE çalışmalarına gereken önemi verdiği zaman gerçek bir ekonomik güç olacak, küreselleşen dünyada hak ettiği yeri alacaktır.