Üçüncü aşama gündem belirleme araştırması : sağlık haberleri özelinde medya ve kamuoyu bağlantısı

Abstract

Medyada yer alan konuların önemlilik düzeyinin kamuoyunun o konulara ilişkin önemlilik düzeyini etkilediğini savunan geleneksel gündem belirleme yaklaşımı, pek çok farklı araştırma düzeneğiyle dünyanın farklı coğrafyalarında test edilmiş ve büyük ölçüde ispatlanmıştır. İkinci aşama gündem belirleme araştırmalarında ise tutumlara ilişkin önemlilik düzeyinin belirlenmesinde medyanın rolü sorgulanmıştır. Son yıllarda gündeme gelen üçüncü aşama gündem belirleme araştırmalarında ise insanların zihnindeki kişi ya da olaylara ilişkin düşünce yapılarının (ağlarının) belirlenmesinde medyanın rolü test edilmektedir. Bu araştırmada medyanın üçüncü aşama gündem belirleme etkisi Türkiye'de sağlık haberleri özelinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda kanser, obezite, diyabet, hipertansiyon ve HIV/AIDS konularında medyanın kamuoyu üzerinde üçüncü aşama gündem belirleme etkilerine sahip olup olmadığı sorusuna Aydın ilinde gerçekleştirilen araştırma çerçevesinde yanıt aranmıştır. Medya gündem bağlantıları için ülkenin en yüksek tiraja sahip 13 yaygın gazetesi ile Aydın'da yayımlanan beş yerel gazete incelemeye konu edilmiştir. Kamu gündem bağlantıları için ise Aydın ilinde 400 kişilik örneklem üzerinde zihin haritalama anketi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre yaygın gazeteler ve kamu gündem ağı arasında örneklem alınan tüm hastalıklarla ilgili anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yerel gazetelerde ilişki düzeyi yaygın gazeteler kadar yüksek bulunmamıştır. Bu durum ise daha fazla tiraja sahip yaygın gazetelerin kamu gündemini belirlemede daha fazla etkilere sahip olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak çalışmada üçüncü aşama gündem belirleme hipotezinin doğrulandığı belirtilmelidir.