İlişki ağlarının hegemonik etkisi bağlamında yazılım geliştirici göçü: Bir karma desen araştırması

Abstract

Bu araştırma, Türkiye'den göç eden yazılım geliştiricilerin göç süreçlerine etki eden ilişki ağlarını analiz etmektedir. Araştırmanın amacı, Avrupa'ya göç etmiş yazılımcıların, ilişkisel ve süreçsel bağlamda kararlarını etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Araştırmanın temel problemi, göç eden yazılımcıların; ele alınan tüm aktantların etkisi altında, şirket hacmine bağlı olarak bastırılan bireysel yaratıcılıkları, yeteneklerinden yararlanılması ile hegemonik olduğu iddia edilen değer görme algıları arasında çatışma halinde olan göç motivasyonlarının nasıl oluştuğudur. Karma desen araştırma metodolojisiyle yürütülen çalışmada, nitel veriler Almanya, Hollanda, Çekya, İsveç, Danimarka ve İngiltere'ye göç etmiş toplam 20 katılımcıyla gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlardan, nicel veriler ise Almanya, Berlin'e göç etmiş 160 yazılım geliştiriciden elde edilmiştir. Temellendirilmiş kuram ile nitel veriler açık, eksenel ve seçici kodlama aşamalarıyla analiz edilmiş; nicel veriler ise SPSS kullanılarak frekans analizi, çapraz tablolar ve ki-kare testiyle değerlendirilmiştir. Araştırma, yazılım geliştiricilerin göç tercihlerinin; kültürel sermaye gelişimi ve değer görme ihtiyaçlarının baskınlığı nedeniyle şekillendiğini göstermektedir. Bu doğrultuda ilişki ağlarındaki beş ayrı aktör/aktantın; devletler, şirketler, açık kaynak kodları, programlama dilleri ve bilgi paylaşım platformlarının, yazılım geliştirici göçünde temel ve dönüşümsel rol oynayan aktantlar oldukları görülmüştür. Programlama dillerinin başlıca etken neden olduğu gelişim ihtiyacı nedeniyle göçün başlatıcı aktörlerinden birisi olduğu tespit edilmiştir. Bilgi paylaşım platformlarının da ağ içerisinde dinamikleri değiştirebilme özellikleriyle önemli unsurlardan bir diğeri olduğu ifade edilmiştir. Devletlerin politikaları ve şirketlerin stratejileri, yazılım geliştiricilerin göç motivasyonlarını bütünlüklü biçimde karşılayarak, bireylerin göç kararını kalıcı hale getirmeyi sağladığı gözlemlenmiştir. Antroposentrik teorilere eleştirel bakış açısıyla bulgular, yazılım geliştirici göçündeki tüm aktörler ile süreç temelli analizler yaparak araştırma noktalanmıştır.