Bazı yerli doğal zeolitlerin ıslanma ısıları ve kullanım alanları

Abstract

Bu çalışmada Gördes, Bigadiç ve Sivas yörelerinden alınan bazı yerli doğal zeolitlerin ve modifiye (Na+,Ca++) formlarının ıslanma ısıIarı ve sulu ortamlardaki davranışlarının çeşitli çözeltilerin (1 N Na+,Ca++ ve 2 N Na+,Ca++) pH değeri üzerine etkisi incelenmiştir. Yurdumuzun çeşitli yörelerinden alınan klinoptilolitler XRD, DTA ve TGA yöntemleri ile karakterize edilmiştir. Isıtmalı yığın yöntemi ile 2 N'lik Na+ ve Ca++ iyonik formları hazırlanmıştır. Numunelerin % nem içerikleri tayin edildikten sonra yapılan deneylerle ıslanma ısıları (J/g) tayin edilmiştir. Deneyler sonucu, eğer doğal halde kullanılacaksa yüksek ıslanma ısısı değeri sebebiyle en uygun zeolitin Gördes yöresine ait olduğu sonucuna varılmıştır. Ca++ modifiye formlar arasında da Gördes yöresinden alınan zeolit en yüksek ıslanma ısısı değerine sahiptir. Na+ formlar arasında ise Bigadiç yöresinden alınan zeolitin ıslanma ısısı daha iyi çıkmıştır. Zeolitin çeşitli sulu ortamdaki davranışını incelemek için çeşitli çözeltiler (1 N Na+,Ca++ ve 2 N Na+,Ca++) içine zeolit atılarak pH ölçümleri alınmıştır. Yapılan deneyler sonucu, zeolitin H+ alıcısı ve H+ vericisi olarak ikili davranış sergileyip, çözeltileri nötralleştirme eğiliminde olduğu sonucuna varılmıştır. Bütün deneylerde pH sonuçları üzerinde en etkili olan Gördes yöresine ait zeolitin aynı zamanda en hızlı etkiyi gösterdiği görülmüştür. Böylece doğal zeolitlerin buz çözücü olarak kullanılabileceği öngörülmüştür.