sİRNA taşınması için bitkisel kaynaklı eksozom eldesi ve değerlendirilmesi

Abstract

Lipidik, polimerik ya da inorganik nanopartiküller, çeşitli antikanser, antifungal, analjezik ilaçların ve önemli biyolojik moleküllerin vücut içerisinde taşınabilmesi için kapsamlı bir şekilde uzun yıllardır araştırılmaktadır. Bununla birlikte, kararsızlık ve toksisite olmadan uzun süre dolaşım sisteminde kalma kabiliyetine sahip, bağışıklık sisteminden kaçabilen, hedef bölgeye ulaşan ve uzun süre kalabilen, biyouyumlu ve biyoparçalanabilir güvenli bir taşıma sistemi hala bulunamamıştır. Son yıllarda hücrelerden salınan ve doğal bir taşıyıcı olarak nitelendirilen eksozomlar, bu açılardan nanopartiükler sistemlerin dezavantajlarını önleyebilmektedir. Bu tez çalışmasında bitki kaynaklı olarak limondan elde edilen eksozomlar, akciğer kanser hücrelerinde etkili olabilecek bir siRNA taşıma sistemi olarak kullanılmıştır. Çalışma kapsamında limondan üç yöntem ile elde edilen eksozomların NTA, DLS, zeta potansiyel, TEM analizleri ile karakterizasyonu gerçekleştirilmiş, protein içerik tayini, immünofenotipleme, siRNA yükleme ve siRNA yüklenmiş eksozomların transfeksiyonu araştırılmış, HUVEC, A549 ve MCF-7 hücreleri üzerindeki hücre canlılığı etkileri ve apoptotoik etki düzeyi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu tez çalışması ile ilk defa limon kaynaklı eksozomlara BCL- 2 siRNA yüklenmiş ve etkisi değerlendirilmiştir. Nano boyutta elde edilen eksozomların, tek başına hücreler üzerinde sitotoksik etki göstermediği ancak, A549 hücrelerinde BCL-2 siRNA yüklü olanlarının hücre canlılığını düşürücü etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda kanser tedavisinde kullanılabilecek bitki kaynaklı eksozomların, genetik materyal taşıyıcı sistem olarak geliştirilmesinin mümkün olabileceği düşünülmektedir.