Sosyal bilgiler eğitimi bağlamında bir afet eğitimi programının geliştirilmesi

Abstract

Afetlerle başa çıkmanın en güzel yolu iyi bir afet eğitimidir. Afetlerin olumsuz etkilerinden kurtulmak için küçük yaşlardan itibaren bireyleri afet bilinci ile yetiştirmek gerekmektedir. Bu noktada sosyal bilgiler eğitiminde afet eğitimine önemli görevler düşmektedir. Sosyal bilgiler eğitimi bağlamında bir afet eğitimi programının geliştirilmesi amaçlayan bu çalışma karma yöntem araştırmalarından gömülü karma desenle yürütülmüştür. Hazırlanan afet eğitim programına ilişkin toplam 14 farklı ders planı hazırlanmış, hazırlanan ders planları ders sürecinde sosyal bilgiler öğretmeni tarafından tek gruplu ön test son test deneysel desen ile öğrencilere uygulanmıştır. Araştırma sürecinde veriler afet eğitimi başarı testi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz ve bahar döneminde Ardahan ilinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ortaokulda eğitim gören 5.sınıf sosyal bilgiler dersini alan 25 öğrenci ve uygulamayı yürüten Sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Elde edilen nicel veriler grup içi analizlerde bağımlı gruplar t-testi ile analiz edilirken, nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenip tablo ve şekiller halinde sunulmuştur. Elde edilen veriler afet eğitim programının katılımcı öğrencilerin başarılarını arttırdığını, öğrencilerin ders sürecinde eğlenerek öğrenmelerini sağladığını, ders sürecinde kullanılan materyal ve etkinliklerin öğrencilere afet eğitimi ile kalıcı öğrenmeler sağladığı görülmüştür. Ulaşılan bu sonuçlar ile birlikte öğrencilerin afet eğitim sürecini içselleştirebilmesi için daha fazla uygulamalı eğitimlere bu süreçte yer verilmesi, afet eğitimini toplumun bir parçası haline getirmek için aile katılımlı afet eğitimi çalışmaları yapılması ve Türkiye'de yer alan kurum ve kuruluşlar ile afet eğitimine yönelik iş birliklerini yapılması gibi öneriler getirilmiştir.