Tekerlekli sandalye kullanıcısı olan bedensel engelliler için klozet tasarımı ve vitrifiye imalat sürecinde cad/cam sistemleriyle üretimi

Abstract

Tuvalet ve banyo kullanımı bedensel engelli kişiler için Türkiye'de olduğu gibi diğer ülkelerde de önemli sorun teşkil eden konuların başında gelmektedir. Bedensel engellilerin tuvalet ihtiyaçları bazı özel gereksinimleri beraberinde getirirken, bu ihtiyaçların anlık çözümlenmesi yetersiz kalmakta ve engellilerin günlük yaşamlarını zorlaştırmaktadır. Engelliler üzerinde olumsuz etkiler yaratan zorlukları gidermeye yönelik inovasyon, ergonomi, hijyen ve uluslararası standartlar gibi kavramlar ortaya çıkarken, engeli olan bireylerin ihtiyaçlarını kolaylıkla gidermelerini sağlayacak evrensel tasarım yaklaşımı bu noktada önem kazanmaktadır. Engelliler için tuvalet kullanımı 20. Yy sonunda ilk kez söz konusu olurken, başlangıçta İngiltere'de sınırlı sayıda tekerlekli sandalye kullanan engelli bireyler bu olanaktan faydalanabilmiştir. Zaman içinde yaygınlaşsa da, banyolardaki yetersiz alanlar, sağlığa uygun olmayan koşullar, ergonomik olmayan klozet ve lavabo tasarımları gibi genel sorunların hiçbir zaman tam olarak çözümlenemediği gözlemlenmiştir. Bedensel engellilerin tuvalet kullanımında yaşadıkları sorunları hedef alan bu çalışmada, tasarım süreçleri, kalıplama süreçleri (CAD/CAM), işletme ortamında imalat süreçleri, fonksiyon test aşamaları Seramik Sağlık Gereçleri sektöründe uygulamalı olarak incelenecektir. Bu imalat süreci ile Klozet ve Lavabo ünitelerinin tasarımında, bu her iki sağlık gerecinin aynı gövde üzerinde konumlandırılıp ergonomi (kolay kullanım), fonksiyon, su ve alan tasarrufu elde edilmesine odaklanılmıştır. Böylece bedensel engelli kişilerin tuvalet kullanımında Seramik Sağlık Gereçlerinden klozet ve lavaboların daha kolay ve pratik olmasına yönelik farkındalık yaratmak ve önerilen çözümlerin, banyolarda genel kullanıma açık olarak yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. Bu araştırmada, önerilen engelsiz banyo tasarımı ile engeli olan bireylerin ihtiyaçlarını kolaylıkla gidermelerini sağlayacak evrensel bir tasarım yaklaşımı öne sürülürken, aynı zamanda onların tüm bireyler gibi toplumda sosyal yaşamın içinde özgürce yer almalarını sağlamaya yardımcı olacak bir sosyal sorumluluk projesi olması hedeflenmektedir.