Dünya sistemler teorisi çerçevesinde kültürel metaların iki yönlü akışı: Türkiye'deki kültür endüstrisi üzerine bir değerlendirme

Abstract

Bu çalışmanın konusunu, Türkiye'deki kültür endüstrisinin Dünya Sistemler Teorisi çerçevesinde çözümlenmesi oluşturmaktadır. Çalışmada, Türkiye'deki kültürel metaların akışının ve sosyal medya kullanımının yarattığı artı değer sömürüsünün ortaya çıkarılması ve hangi kültürel metaların transferinin kültürel emperyalizme neden olduğunun bulunması amaçlanmıştır. Çalışmanın problemi, Türkiye'deki kültür endüstrisinin Dünya Sistemler Teorisi çerçevesinde hangi konumda olduğu ve bu konumun ne tür sonuçlar yarattığının sorgulanmasıdır. Bu anlamda, Türkiye'de üretilen ve tüketilen kültürel metalar değerlendirilmiş, ülkeler arasında kültürel metaların akışının olumsuz yönleri üzerinde durulmuştur. Çalışma nitel araştırma deseniyle inşa edilmiş ve doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, Türkiye'deki film, müzik ve kitap endüstrilerinin dört yıllık, sosyal medya endüstrisinin ise üç yıllık zaman dilimi incelenmiştir. Böylece, Türkiye'deki kültür endüstrisinin, katma değeri yüksek olan sosyal medya ve film endüstrilerinin metalarında merkez ülkelere önemli ölçüde bağımlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Türkiye'deki kültür endüstrisinin emeğin yoğun olarak kullanıldığı düşük sermaye gerektiren müzik ve kitap endüstrilerinin metalarında ise daha az bağımlı olduğu saptanmıştır.