Roma dönemi'nde zafer'in mimarideki yansıması: Zafer sütunları

Abstract

Roma uygarlığı İtalya coğrafyasında ortaya çıkmış ve bu coğrafya Paleolitik dönemden günümüze kadar pek çok yerleşim ve kültüre tanıklık etmiştir. Roma'nın Krallık Dönemi'nden itibaren sahip olduğu zafer geleneği Cumhuriyet Dönemi'nde Roma'nın siyasi ve dini yaşamına derinlemesine yerleşmiş ve üst makamların yanı sıra hem liderlerin hem de vatandaşların yaşamlarını ve kariyerlerini şekillendirmiştir. Zafer anıtları kent merkezindeki zafer rotasına biçim vererek zaferler için mimari açıdan tanımlanmış bir yol ve yeni formlar kazandırmış, halk üzerinde güçlü bir etkiye sahip olmuş ve zaferleri hafızalarda canlandırmıştır. Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi rekabette önemli rol oynamış olan zafer geleneğinin mimarideki yansıması olan zafer sütunları bu dönemde artış göstermiş, diğer halklar ile kurduğu ilişkiler ve sahip olduğu gelenekler ile karakterize olmuştur. Kaide, sütun gövdesi, başlık ve heykelden oluşan sütunlar, forum ve meydanlarda konumlandırılmış ve halk ile temas içinde olmuştur. İmparatorluk Dönemi'nde ise zaferin imparatorun ayrıcalığı haline gelmesiyle sütunlar, imparatorların forum ve meydanlarında konumlandırılmıştır. Ayrıca bu dönemde Romalıların mimari ve heykeltraşlık becerilerini geliştirmesiyle yeni tasarım ve formlar gelişmiştir. Roma anıt sütunları MÖ 338'de Maenia Sütunu ile başlamakta ve MS 608'de Phocas Sütunu ile sona ermekte olup, bu dönem içerisinde bilinen sütunların sayısı çok fazla olmayıp, her aşamada da yeni bir tasarımdan geçmiş, hiçbir dönem ve kente eşit olarak dağılmamıştır.