Kekemeliği olan çocukların duygusal-davranışsal problemleri ve ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi

Abstract

Araştırmada, kekemeliği olan çocukların duygusal-davranışsal problemleri ve ebeveynlerinin ebeveynlik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, çalışma grubunu (n=37) kekemeliği olan çocuğa sahip ebeveynler oluştururken kontrol grubunu (n=37) kekemelik problemi olmayan çocuğa sahip ebeveynler oluşturmuştur. Gruplar, ebeveynlerin cinsiyet ve eğitim durumları ile çocukların yaşları ve cinsiyetleri eşleştirilerek oluşturulmuştur. Araştırmada, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği ve Güçler ve Güçlükler Anketi kullanılmıştır. Ölçekler, yüz yüze veya online olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde; t-testi, ANOVA testi, LSD testi, ki-kare testi ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, gruplar arasında ebeveynlik tutumları açısından fark bulunmazken, akran sorunlarına ilişkin ortalamalar çalışma grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Lise ve altı eğitim düzeyine sahip çalışma grubundaki ebeveynlerin sıkı disiplin alt boyutlarına ilişkin puan ortalamalarının kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede yüksek, demokratik alt boyuttaki puan ortalamalarının ise düşük olduğu görülmüştür. İki çocuğa sahip çalışma grubundaki ebeveynlerin sıkı disiplin alt boyutuna ait puan ortalamalarının hem grup içinde hem de gruplar arasında anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışma grubundaki erkek çocuklar ile, 6-10 yaş grubunda kekemeliği olan çocuklara ilişkin akran sorunlarına ait puan ortalamalarının kontrol grubundakilere göre yüksek olduğu görülmüştür. Kekemeliği yavaş başlayanlar ile terapi alan çocuklar için duygusal sorunlar alt ölçeğine ait ortalamalar yüksek bulunmuştur. Kekemeliğin aile içi iletişimlerine negatif etki ettiğini düşünen ebeveynlerin sıkı disiplin ve davranış sorunu alt boyutlarına ilişkin ortalamaların yüksek olduğu görülmüştür. Dikkat eksikliği/aşırı hareketliliğin, sıkı disiplin, geçimsizlik ve aşırı koruyuculukla pozitif yönde ilişkisi olduğu bulunmuştur. Demokratik tutumun; duygusal sorunlar, toplam güçlük ve akran sorunlarıyla negatif yönlü ilişkisi, sosyal davranışlarla ise pozitif yönlü ilişkisi olduğu bulunmuştur.