Sosyal bilgiler dersinde ortaokul öğrencilerinin medya okuryazarlığı becerisinin geliştirilmesi

Abstract

Teknolojik gelişmeler ile birlikte çocuklar hayatın her alanında ve her yerde medya araçlarına ulaşmakta ve medya mesajları ile karşılaşmaktadır. Bireylerin etkili bir vatandaş olabilmesi için medya okuryazarlığı becerisi küçük yaşlardan başlayarak kazandırılmalıdır. Bu becerinin kazandırılmasında katkı sağlayacak derslerden biri de sosyal bilgiler dersidir. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin medya okuryazarlığı becerilerini geliştirmektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları Ankara ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel bir ortaokulda 7. sınıf öğrencileri ve sosyal bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırma verileri, öğrenciler ile gerçekleştirilmiş olan bireysel görüşmeler, ders video kayıtları, araştırmacı günlüğü, öğrenci ürünleri, geçerlik komitesi toplantılarının video kayıtları ile toplanmıştır. Araştırmada içerik analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler dersinde uygulanan etkinliklerin öğrencilerin medya okuryazarlığı becerisini geliştirmede etkili oldukları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin medya mesajına ilişkin farkındalıkları artmış, medya mesajının amacını, hedef kitlesini, doğru, güvenilir ve güncel bilgiye ulaşma, medya mesajına eleştirel bakabilme, kullanılan ikna ve propaganda tekniklerini bilme, yasal çerçevede, demokratik haklarını kullanarak kendi medya ürününü oluşturma ve paylaşma, rahatsız olduğu ürünlerin içeriklerine yönelik tepkide bulunmaya yönelik gelişmelerin olduğu tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler dersinde medya okuryazarlığı becerisinin geliştirilmesi için uygulamalı etkinliklerin yapılması önerilmektedir.