Öncü göstergeler yaklaşımıyla Türkiye'de 2000 Kasım-2001 Şubat krizleri ve sonrasının değerlendirilmesi

Abstract

1990'lı yıllarda yükselen piyasalar, bir çok kez finansal krizle sarsılmıştır. Finansal krizlerin bu denli sıklaşması, beraberinde krizlerin öngörülebilmesine yönelik tartışmaları getirmiştir. Bu anlamda pek çok kuramsal ve ampirik çalışma yapılmıştır. Yapılan çalışmalardan en geniş ve ayrıntılı olanı Kaminsky, Lizondo ve Reinhart'ın öncü göstergeler yaklaşımıdır. Bu nedenle çalışmamızda söz konusu yaklaşım kullanılmıştır. Çalışmanın amacı; Türkiye'de 2000 Kasım ve 2001 Şubat krizlerinin öncü göstergeler yaklaşımı ile öngörülebilirliğini araştırmaktır. Bu amaçla öncü göstergeler yaklaşımı çerçevesinde krizlere öncülük edebileceği iddia edilen göstergeler, 1995-2000 yılları arasındaki veriler kullanılarak ayrı ayrı incelenmiştir. Söz konusu veriler doğrultusunda bütün göstergeler güvenilir sinyaller vermiştir. Bu anlamda, Kasım 2000 ve Şubat 2001 krizleri, krizden önceki yirmi dört ay içerisinde öngörülmüştür. Çalışmanın bir diğer amacı ise; 2001-2003 yılları arasındaki verileri aynı şekilde kullanarak gelecek yirmi dört ay içerisinde yeni bir krizin yaşanma ihtimalini incelemektir. Bu kısımda bulunan sonuçlar ilgi çekicidir; çünkü Türkiye ekonomisi 2003 yılında olumlu gelişmeler kaydetse de 2001 ve 2002 yıllarında bazı göstergeler kriz sinyali vermiştir.