Öğrenmede güçlük yaşayan işitme kayıplı çocuklarda çalışma belleği temelli strateji öğretiminin problem çözme performansına etkisi

Abstract

İşitme kayıplı çocukların bir kısmında gözlenebilen çalışma belleği (ÇB) kapasite ve işleyişindeki sınırlılıklar, akademik öğrenme performansına da olumsuz yansıyabilmektedir. Dolayısıyla işitme kayıplı çocuklarda ÇB stratejilerinin kullanımı ve bunun öğrenme alanlarına -burada matematikte problem çözme- etkisi bir araştırma alanı olarak doğmaktadır. Bu çerçevede araştırmanın amacı, ÇB temelli strateji öğretiminin, öğrenmede güçlük yaşayan işitme kayıplı çocukların ÇB temelli strateji kullanımı ve matematikte problem çözme performansına etkisinin incelenmesidir. Tek denekli karma araştırma olarak tasarlanan çalışmada, nicel ve nitel veri toplama teknikleri kullanılarak 4 işitme kayıplı öğrenciyle uygulama yapılmış, 4 öğretmenden görüş ve 14 tipik gelişen çocuktan sosyal karşılaştırma verisi alınmıştır. Araştırma sorularıyla uyumlu dört aşamalı bir süreç izlenmiştir: (1) Öğrencilerin bilişsel düzeylerinin belirlenmesi, (2) ÇB temelli stratejilere yönelik müdahalenin geliştirilmesi (3) müdahalenin etkililiğinin ve (4) sosyal geçerliğinin belirlenmesi. Ölçek sonuçları, araştırmacı gözlemi ve öğretmen görüşleri katılımcı öğrencilerin zekâ düzeylerinin normal olduğu halde öğrenmede güçlük yaşadıklarını; uygulanan müdahalenin tüm öğrencilerde ÇB temelli strateji kullanımı ve matematik problemi çözme performansını artırmada etkili olduğunu; etkinin sosyal karşılaştırma ve öğretmen görüşleriyle desteklendiğini göstermiştir. Bulgular, bilgi işleme süreçlerine odaklanan müdahalelerin öğrenmede zorlanan işitme kayıplı çocukların akademik performanslarını artırmaya yönelik araştırma ve uygulamalar için umut vericidir.