Karbon emisyon muhasebesi bilgi sistemi model önerisi: Sınav sektörü uygulaması

Abstract

Küresel ısınmanın giderek artması sonucu insanlığın karşı karşıya kaldığı doğal felaketler, küresel ısınma ile mücadelenin önemini göstermiştir. Bu kapsamda uluslararası alanda yapılan protokoller ve antlaşmalar ile ülkelerin uyması gereken kurallar belirlenmiş ve ülkelere karbon salımı miktarını düşürmesi yönünde sorumluluklar verilmiştir. 2015 yılında kabul edilen Paris Anlaşması, iklim değişikliğine karşı küresel çapta verilen mücadelede tarihsel bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Anlaşmanın, Ekim 2021 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylanması ile ülkemizde iklim değişikliği ile mücadelede yeni bir süreç başlatılmıştır. Uluslararası alanda birçok ülkede ve sektörde uygulanan karbon salımı kota uygulaması, karbon ticareti süreçleri yakın bir zamanda ülkemizde de uygulanacak yasal zorunluluklar haline gelecektir. 2050 yılında sıfır karbon salımı hedefi koyan Avrupa Birliği, bu hedeflerini tutturabilmek ve karbon sınırlamaları getirdiği işletmelerinin rekabet koşullarını koruyabilmek için yeni kararlar almaktadır. Ülkemizde de oluşturulacak karbon salımı düzenlemelerine ek olarak Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması gibi uygulamalar birçok işletmemizi etkileyecektir. Bu çalışma kapsamında, karbon salımı, karbon salımı miktarının azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalar, gerçekleştirilen çalışmaların işletme faaliyetleri üzerinde oluşturacağı etki, karbon muhasebesi ve karbon muhasebesinin temelini oluşturan karbon piyasası işlemleri açıklanmış ve işletmeler için önemli bir maliyet kalemi olmaya başlayan karbon maliyetlerinin işletme faaliyetleri sürecindeki etkisi oluşturulan yazılım üzerinde örnek bir uygulama ile gösterilmiştir. İşletmeler yazılım sayesinde, faaliyeti oluşturan tüm bileşenler ve bileşen adımlarında oluşan karbon salımı miktarını ve maliyetini, gerçekleşen toplam karbon salımı miktarını, karbon maliyetinin toplam faaliyet maliyetleri üzerindeki etkisini faaliyet bazlı detaylı olarak görebilecektir. Elde edilen verilerin, işletme faaliyetleri üzerindeki etkisi ile işletmenin karbon salımlarını azaltıcı yönde yapacağı stratejik çalışmalara nasıl katkı sağlayacağı anlatılmıştır.