Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve ortaokul öğrencilerinin atık pil toplama kampanyasına yönelik algıları ve deneyimleri

Abstract

Atık piller bünyelerinde barındırdığı kimyasallar ve ağır metaller nedeni ile çevre kirliliğinin hızla artmasına neden olmaktadır. Ülkeler atık pillerin çevreye ve insan sağlığına verdiği zararları önlemek amacıyla çeşitli uygulamalar gerçekleştirerek insanlarda bilinç oluşturmaya çalışmaktadırlar. Türkiye'de okullarda düzenlenen atık pil toplama kampanyasıyla piller doğaya salınmadan toplanmaya çalışılmaktadır. Atık pil toplama kampanyasına öğrencilerin katılımı için çeşitli derslerde çevresel eğitimler verilmektedir. Çevre eğitimini disiplinlerarası bir biçimde ele alan Sosyal Bilgiler dersinde de atık pil toplama olgusu ele alınmaktadır. Bu çalışmada Sosyal Bilgiler dersi kapsamında, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin ve ortaokul öğrencilerinin okullarda yürütülen atık pil toplama kampanyasına yönelik algı ve deneyimlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda çalışma nitel araştırma yaklaşımından olgubilim deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmada amaçlı seçim yöntemi kullanılarak bir okul seçilmiştir. Okulda görev yapan üç Sosyal Bilgiler öğretmeni ve atık pil toplama kampanyasına katılımı en fazla olan altı 7. sınıf öğrencisi araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme ve odak grup görüşmesi aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme transkriptleri Nvivo11 paket programında kodlanmış ve temalara ayrılmıştır. Kodlardan ve temalardan 14 temel bulguya ulaşılarak tümevarımsal bir analiz yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin atık pil toplama kampanyalarında yeterince yer almadığı, öğrencilerin kampanyalara aktif bir şekilde katılarak kampanyaları içselleştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlardan hareketle atık pil toplama kampanyaları ve Sosyal Bilgiler dersi ilişkisinin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.