The impacts of macroeconomic variables on stock market indices: Evidence from BIST-100 index

Abstract

Geçmişten günümüze her bireyin yatırım yönelimli farklıdır. Kimi yatırımcı risksiz grup olarak adlandırdığımız gayrimenkule yönelirken kimi yatırımcı da risk barındıran araçlara yönelmektedir. Bunların başında hisse senetleri gelmektedir. Risk barındırmasına rağmen hemen hemen herkes tarafından tercih edilmektedir. Bu kadar çok revaçta olması menkul kıymet borsalarını oluşturmuştur. Söz konusu borsalar her ülkede mevcuttur ve farklı ülkedeki insanlara açıktır. Türkiye'deki menkul kıymet borsası ise Borsa İstanbul'dur. Konusu geçen borsada en bilinen endeks BİST-100 endeksidir ve bu endeks getirilerini etkileyen bir çok makroekonomik değişken bulunmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın amacı makroekonomik değişkenlerin BIST-100 endeksi üzerindeki etkilerinin belirlenmesidir. Bu çalışmada kullanılan değişkenler TL / USD ve TL / Euro kurları, enflasyon oranı, faiz oranı, para arzı, altın fiyatı ve jeopolitik risktir. Veriler 01.07.2014 ile 01.01.2021 arası aylık verilere dayalı olarak VAR modeli kullanılarak analiz edilmektedir. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre BIST-100 endeksinden TL/USD kuruna ve ayrıca para arzından BIST-100 endeksine bir nedensellik bulunmaktadir. Öte yandan, Etki tepki testine göre, BIST-100 endeksi ile TL/USD kur arasında çift yönlü negatif bir ilişki sağlanmaktadır. Bu nedenle BIST-100 endeksi ile değişkenler arasında farklı ilişkiler belirlenmiştir.