Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öykülerinde erkeklik biçimleri

Abstract

Erkeklik alanındaki çalışmaların ivme kazanmasıyla birlikte biyolojik cinsiyetin yanı sıra ön plana çıkarılan bir diğer nokta toplumsal cinsiyet kavramı olmuştur. Toplumsal normlar, bireyin yetiştiği sosyokültürel yapı, ekonomik koşullar, var olan psikolojik durum, erkeklik inşasında önemli etkenler olarak saptanan ögelerden yalnızca birkaçıdır. Bu hususta sosyolojik ve psikolojik durumlarla etkileşim halinde olan erkeklik kavramı, yazarların kurgusal alana herhangi bir baskılama altında kalmadan aktardıkları, incelenmesi gereken önemli çalışma alanlarından biridir. Bu çalışma içerisinde erkeklik biçimleri bağlamında zengin malzeme barındıran Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öyküleri, sosyolojik ve psikolojik temellendirmeler aracılığıyla irdelenecektir. Çalışma içerisinde Tanpınar'ın erkeklikleri kurgulama tekniği bağlamında; öykülerde erkeklik biçimlerini etkileyen dinamiklerin neler olduğu, aile, ev, okul, arkadaş, sevgili, eş gibi ögelerin erkeklik inşasını nasıl etkilediği, var olan ataerkil düzen içerisinde erkekliklerin öykülerde nasıl konumlandığı, Osmanlı Devleti'nin yıkılışına ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna tanıklık eden nesilden olan Ahmet Hamdi Tanpınar'ın, geleneksel ve modern erkeklik özelliklerini öykü karakterlerine nasıl yansıttığı, çocukluk yıllarının yetişkinlik döneminde erkeklik biçimini nasıl etkilediği, evlilikte ve evlilik dışı ilişkilerde erkekliğin konumlandırılışının ne şekilde olduğu aydınlatılmaya çalışılacak önemli noktalardır. Bu bağlamda Tanpınar'ın, Hikâyeler adlı kitabı temel malzeme kaynağı olarak kullanılacak ve öykülerindeki erkeklik biçimlerinin özellikleri, yukarıdaki ölçütler kapsamında saptanacaktır. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın öyküleri kapsamında daha önce çalışılmamış bir alan olan erkeklikler, çalışma içerisinde öykülere yerleştirilme biçimleriyle ele alınarak detaylı bir şekilde incelenecektir.