Koklear implant uygulama sürecinin işitme kayıplı çocuk ailelerinin ve uzmanların bakış açısından incelenmesi

Abstract

Bu araştırma koklear implant (Kİ) uygulama sürecinin işitme kayıplı çocuk ailelerinin ve uzmanların bakış açısından betimlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, amacı gereğince nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Kİ adayı çocuğu olan dört ebeveyn, Kİ kullanıcısı çocuğu olan dört ebeveyn, beş KBB uzmanı, dört odyolog ve iki işitme engelliler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplamasında yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ve araştırmacı günlüğü kullanılmıştır. Elde edilen veriler tümevarım analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ailelerin çocuklarının işitme kaybı tanısını öğrenmelerinden itibaren süreç boyunca duygusal zorluklar yaşadıkları, çocuklarının işitme kaybına müdahale sürecine uyum sağlamada duygusal desteğe ve çeşitli bilgi-becerileri kazanmaya gereksinim duydukları ortaya çıkmıştır. Ailelerin çocuklarına Kİ uygulanması hakkında uzmanlardan ve Kİ kullanıcısı çocuğu olan ailelerden bilgi edindikleri, çocuklarının normal işiten akranlarına benzer dil gelişim düzeyine ulaşmasını istedikleri için Kİ uygulamasına karar verdikleri sonuçları elde edilmiştir. Ailelerin Kİ ameliyatı sonrasında çocuklarının dil becerilerinin hızlı gelişim göstermelerini bekledikleri ancak gelişimin bekledikleri şekilde gerçekleşmemesi nedeniyle Kİ sonrası ilk yılların aileler açısından kaygılı geçebildiği sonucuna da ulaşılmıştır. Ayrıca çocuklarda Kİ uygulama sürecinin ailelerin ve uzmanların iş birliği ile yürütüldüğü sonucu elde edilmiştir. Süreçte ailelerin bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesinde farklılıklar olabildiği ve bu farklılıkların çocukların işitme kaybına müdahale sürecinin niteliğini etkileyebildiği ortaya çıkmıştır.