Eskişehir ilinde yayılışı olan Galium L. (Rubiaceae) taksonları üzerinde farmasötik botanik araştırmalar

Abstract

Bu çalışmada, Eskişehir ilinde yayılışı olan Galium L. (Rubiaceae) cinsine ait 8 seksiyonda yer alan 13 takson (G. setaceum Lam., G. spurium L. subsp. spurium, G. aparine L., G. peplidifolium Boiss., endemik G. penduliflorum Boiss., G. rotundifolium L., G. odoratum (L.) Scop., G. rivale (Sm.) Griseb., G. humifusum Bieb., G. verum L. subsp. verum, G. incanum Sm. subsp. elatius (Boiss.) Ehrend., G. album Mill. subsp. pycnotrichum (H. Braun) Krendl ve G. paschale Forssk.) farmasötik botanik açıdan araştırılmış; taksonlara ait morfolojik, mikromorfolojik, anatomik, palinolojik ve biyolojik aktivite özellikleri detaylı şekilde ortaya konmuştur. Morfolojik çalışmalarda, taksonların Türkiye Florası'nda verilen deskripsiyonları genişletilmiş, eksiklikler giderilip fotoğraflarla desteklenmiştir. Mikromorfolojik çalışmalarda SEM'de, gövde ve yaprak yüzey özellikleri, tüy yapıları, meyve ornamentasyonları belirlenmiştir. Anatomik çalışmalarda, gövde enine, yaprak enine ve yüzeysel alınan kesitlerle anatomik yapıları aydınlatılmıştır. Palinolojik çalışmalarda, SEM'de polenlerin fotoğrafları çekilerek polen özellikleri tanımlanmıştır. Biyolojik aktivite çalışmalarında, taksonların etanol ekstrelerinin toplam fenolik madde miktarı tayini, 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) radikalini süpürücü etki ile Troloks'a eşdeğer total antioksidan kapasite tayini ile antioksidan özellikleri belirlenmiş olup en yüksek toplam fenolik bileşik miktarına ve en etkili antioksidan özelliğe sahip olan tür G. peplidifolium olarak tespit edilmiştir. Antimikrobiyal çalışmalarda 2 Gram pozitif, 2 Gram negatif ve 2 maya suşu kullanılarak agar difüzyon ile sıvı mikrodilüsyon yöntemleriyle ekstrelerin antimikrobiyal etkinlikleri hesaplanmıştır. Gram pozitif'e en etkili G. peplidifolium iken, Gram negatif'e G. spurium subsp. spurium ve G. incanum subsp. elatius'dur. Maya'larda ise en etkili tür G. humifusum olarak belirlenmiştir. Ekstrelerin özellikle Bacillus subtilis suşuna karşı yüksek antimikrobiyal etkinlik gösterdiği görülmüştür.