Actinolema Macrolema Boiss (Apiaceae) uçucu yağı üzerinde araştırmalar

Abstract

Bu çalışmada, ülkemizde doğal olarak yetişen, Konya yöresinden toplanmış Actinolema macrolema Boiss. yapraklarından ve dövülmüş meyvelerinden su distilasyonu ile uçucu yağ elde edilmiştir. Meyvelerden su distilasyonu ile ilk üç saatte ve ikinci üçsaatte olmak üzere iki ayrı uçucu yağ elde edilmiştir. Yağların eş zamanlı olarak gaz kromatografisi ve gaz kromatografisi/kütle spektrometrisi sistemi ile analizleri yapılarak bileşimleri ortaya konmuştur. Yaprak uçucu yağı için, yağın % 93'üne karşılık gelen 68 bileşik tanımlanmıştır. Meyvelerden elde edilen ilk fraksiyon için yağın % 94'üne, ikinci fraksiyon için ise yağın % 89'una karşılık gelen 33 bileşik tanımlanmıştır. Bu çalışma ile Actinolema macrolema Boiss. yaprak ve meyvelerine ait uçucu yağların bileşimi ilk kez ortaya konmuştur. Uçucu yağdan bileşiklerin izolasyonunda başta kolon kromatografısi olmak üzere kromatografık teknikler uygulanmış, izole edilen bileşiklerin yapı tayinleri spektroskopik yöntemlerle (MS, ¹H-NMR ve ¹³C-NMR) gerçekleştirilmiştir. Uçucu yağdan kolon kromatografisi ile oksijensiz seskiterpen yapısında bileşikler olan gaya-5,7(l l)-dien, selina-3,7(l l)-dien ve oksijenli seskiterpen yapısında juniper kamfor izole edilmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. Gaya-5,7(l l)-dien bileşiğinin doğadaki varlığı ilk kez bu çalışma ile bildirilmektedir. Meyvelerden elde edilen uçucu yağların antimikrobiyal aktivitesi Gram negatif ve Gram pozitif mikroorganizmalara ve Candida albicans fungusuna karşı mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İlk üç saatte alınan uçucu yağda Staphylococcus epidermidis'e karşı kuvvetli inhibisyon tespit edilmiştir. Her iki yağın da, Candida albicans fungusuna karşı standart antifungal madde kadar etki gösterdiği görülmüştür.