Türk tiyatro eleştirmenlerinin yazılarında yapısalcılığın yeri

Abstract

Yapısalcı araştırma yöntemi dilbilimci Ferdinand de Saussure öncülüğünde ortaya çıkmış bir yaklaşım ve analiz yöntemidir. Saussure, dili bir göstergeler dizgesi şeklinde ele alarak yapısal açıdan incelemiştir. Edebiyat, antropoloji, matematik, mantık ve felsefe gibi farklı pek çok bilim dalı yapısalcılığı kendi alanlarına uygulamışlardır. Bu yaklaşım çeşitli sanat dallarında üretilen eserlerin çözümlemesinde de kullanılmıştır ve tiyatro oyunları da bunlardan biridir. Yapısalcı çözümleme, bir oyundaki unsurların birbirleriyle olan yapısal ilişkilerini ve derinde yatan anlamı nasıl yansıttıklarını ortaya çıkarmak amacıyla uygulanmaktadır. Bu çalışmada çeşitli Türk tiyatro eleştirmenlerinin eleştiri yazılarında oyunları analiz ederken yapısalcı yaklaşımı nasıl kullandıkları incelenmiştir. Bunun için Metin And, Sevda Şener, Ayşegül Yüksel, Zehra İpşiroğlu, Üstün Akmen, Hayati Asılyazıcı, Mehmet Konuk ve Yaşam Kaya gibi eleştirmenlerin toplam yirmi dört oyun hakkında yazdıkları eleştiriler gözden geçirilmiş ve yapısalcı yaklaşımın uygulanışı açısından değerlendirilmiştir.