Roma borçlar hukukunda sorumluluk ve günümüz hukukuna etkileri

Abstract

Hukukun her alanında karşılaşılabilen sorumluluk konusu, borç ilişkilerinin önemli ve vazgeçilmez bir unsurudur. Bu çalışmamızda, esasen kapsamlı bir konu olan sorumluluk konusu, özellikle kusur kavramı açısından incelenmiştir. Bu şekilde sınırlandırılan sorumluluk konusu, Roma Hukukuna göre ele alınmış ve Roma Hukukunun günümüze olan etkilerine yeri geldikçe değinilmeye çalışılmıştır. Tezimizin birinci bölümünde önce, sorumluluk kavramıyla yakından ilişkisi olan borç kavramı, Roma Borçlar Hukuku kaynaklardan edinilen bilgiler ışığında değerlendirilmiştir. Bu kaynaklara göre Roma Hukukunda sorumluluk kavramının başlangıçtaki görünümü hakkında bilgi verilmiştir. Borç ilişkilerini ortaya çıkaran hukuki olaylar çeşitli kaynaklara göre sınıflandırıldıktan sonra, borç ilişkisi doğuran en eski sözleşmenin temeli olan nexum incelenmiştir. Daha sonra, kronolojik olarak çeşitli dönemlerde hakim olan sorumluluk ilkeleri değerlendirilmiş ve en sonunda günümüz hukukundaki durum anlatılmıştır. Tezimizin ikinci bölümünde, Roma Hukukunda kusursuz sorumluluk ve kusura dayanan sorumluluk ilkeleri incelenmiştir. Önce, kusursuz sorumluluk kavramı açıklanmış ve kusursuz sorumluluğun özel halleri değerlendirilmiştir. Daha sonra kusura dayanan sorumluluk ilkesi kavram olarak incelenmiş, kusurun tanımı, varlığının saptanması, ağırlık derecesine göre sınıflandırılması yapılmıştır. Sorumluluk türleri de açıklandıktan sonra en sonunda sorumluluktan kurtulabilmenin şartlarına değinilerek çalışma sona erdirilmiştir.