İşletmelerde dış kaynaktan yararlanma süreci ve Eskişehir Arçelik İşletmesi'nde bir araştırma

Abstract

İşletmeler, hızlı değişen çevre koşulları karşısında yaşamlarını sürdürebilmek, liderliğe yerleşmek ve lider olarak kalabilmek için mücadele verirler. Çağı yakalamanın bir koşulu da ; mevcut yapıyı günün koşullarına ve yarına hazırlamaktır. Dış kaynaklardan yararlanmanın önemi, bu amacın bir parçası olmasıdır. Dış kaynaklardan yararlanma, işletmelere esas itibariyle ana faaliyet konusunda yoğunlaşan ; planlama, koordinasyon ve kontrol fonksiyonlarını icra eden bir yapıyı öngörmektir. Bu ise kalite ve müşteri temelli politikaları güçlendirerek işletmede etkinlik verimlilik iş tatmini, maksimizasyon, esneklik, kontrol, güçlü performans güdülemesi, uzmanlaşmış işgören yetenekleri gibi katma değerler yaratmaktadır. Dış kaynaklardan yararlanmanın bir sonucu olarak risk azaltmakta ek maliyetlere katlanmaksızın hızlı büyümenin yolu açılmış olmaktadır. Dış kaynaklardan yararlanmanın sakıncaları ; ihtiyacın tatmini ve dış kaynağın seçiminde ki yapılan yanlışlıklar, dış kaynak üzerindeki kontrolün kaybedilmesi, yönetim politikalarındaki esnekliğin kaybı, hatalardan geri dönüş maliyetinin yüksek olması, iç gelişmelerin ihmal edilmesi ortaya çıkabilmektedir. İşletmeler ; kontrol edilemeyen maliyetler, performanstaki düşmeler, yoğun dış kaynak baskısı firma içi rahatsızlıkların ortadan kaldırılması ve yeni yatırım ihtiyacı gibi durumlarda dış kaynaktan yararlanma kararı alırlar. Dış kaynaktan yararlanma sürecinde ; kararın alınması, işi yapacak ortağın seçimi, sözleşme imzalanması ve dış kaynak değerlemesi yer alır. Dış kaynaktan yararlanma, satın alma veya stratejik işbirlikleri oluşturmak şeklinde gerçekleşmektedir. Araştırmanın uygulaması Eskişehir Arçelik firmasında ve onun alt zincirlerine yapılmıştır.