Strategien angehender Deutschlehrkräfte in der Türkei zur bedeutungserschliessung von unbekannten wörtern beim leseverstehen

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki Almanca öğretmen adaylarının, özellikle Almanca metinleri okuma bağlamında bilinmeyen sözcüklerde anlam çıkarım stratejilerini araştır-maktır. Nicel araştırma, 201 katılımcının yer aldığı bir pilot çalışma ve 458 katılımcının yer aldığı bir ana çalışmadan oluşmaktadır. Sonuçlar, öncelikle genel stratejilerin sözlüklerden faydalanmak olduğunu, bunu bağlam-sal bilgi ve Alman dili hakkındaki bilginin takip ettiğini göstermektedir. Ayrıntılı strate-jilerde ise, Almanca öğretmeni adaylarının öncelikle okuma sırasında bilinmeyen sözcük-lere erişmek için "Almanca kelime oluşturma kurallarını kullanma stratejisi"ni kullandık-ları ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler ışığında, anlam çıkarım sratejilerinde, öğretmen-lerden ve sınıf arkadaşlarından görülen desteğin oldukça sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Çalışmada öğrencilerin kullandıkları stratejileri nasıl elde ettikleri sorusuna yanıt aran-mıştır. Katılımcıların çoğunluğunun stratejilerini okul bağlamında, önceki İngilizce ders-lerinde ve mevcut Almanca derslerinde öğrendikleri ortaya çıkmıştır. Alınan dönütlerde en etkili stratejinin, bağımsız anlam edinim stratejisi olduğu ortaya konmuştur. Anlam çıkarım stratejilerinin farkındalığı açısından, yabancı dil olarak Almanca öğrenen öğren-cilerin çoğunluğunun anlam çıkarım stratejilerini başarıyla kullanabildiklerini düşünme-dikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca çoğunluğun sınıf dışında da anlam çıkarım stratejilerini kullandıkları ve bunları kelime bilgisi ve okuduğunu anlama için önemli gördükleri or-taya çıkmıştır. Son olarak, cinsiyet, eğitim yılı, dil seviyesi, üniversite ve iki dillilik gibi değişkenler indeksleme stratejilerinin kullanımı üzerindeki etkileri açısından analiz edilmiştir.