Zihin yetersizliği olan genç yetişkinleri istihdama hazırlamada bağımsız yaşam eğitimi programının etkililiği

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı zihin yetersizliği olan genç yetişkinlerin (ZYOGY) yetişkin yaşamına ve çalışma yaşamına hazırlanmalarında gereksinimlerine dayalı, bilgilendirmeye ve desteklemeye yönelik bir bağımsız yaşam eğitimi programı tasarlayarak etkililiğini sınamaktır. Araştırma deneysel karma yöntem araştırmasıyla desenlenmiştir. İBYP Taba-Tyler program tasarım modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasına 10 ZYOGY, 10 ebeveyn, 10 öğretmen ve 10 işveren olmak u¨zere toplam 40 kişi, nicel aşamasına ise 20-38 yaş aralığında 15'i deney grubunda 15'i kontrol grubunda olmak u¨zere toplam 30 ZYOGY katılmıştır. Araştırma bulguları ZYOGY'lerin yetişkin yaşamına ve çalışma yaşamına hazırlanma su¨recinde kişisel bakım ve temizlik, kendini yönetme, kişiler arası ilişkiler, toplumsal alanlarda uyulacak kurallar, istihdam edilebilirlik becerileri, sağlık, gu¨venlik ve cinsel eğitim konularında desteğe gereksinim duyduklarını göstermiştir. İBYP bu gereksinimleri kapsayacak şekilde (1) Kişisel Bakım ve Temizlik, (2) Toplumsal Yaşama Hazırlık ve (3) Sağlık ve Gu¨venlik olmak u¨zere u¨ç modu¨lden oluşmuştur. İBYP'ye katılan deney grubuyla, katılmayan kontrol grubunun öntest-sontest erişi puanları arasında her modu¨lde yu¨ksek etki bu¨yu¨klu¨ğu¨ne sahip anlamlı bir fark (p<.05; ?p2=0.94) olduğu göru¨lmu¨ş, İBYP etkili bulunmuştur. ZYOGY'lerin ebeveynleri, eğitmeni, işveren ve personel İBYP'ye ilişkin olumlu göru¨ş bildirmiştir.