Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde vergi tevkifatı

Abstract

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ve bu işlerin vergilendirilmesi Gelir Vergisi Kanunu içerisinde kendine özgü özellikleri ile ayrı bir öneme sahiptir. Çünkü gelir vergisi uygulamasında temel prensip vergilendirmede «takvim yılı" esası olmasına karşılık yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri bu temel prensibin bir istisnası niteliğindedir. Yıllara yaygın inşaat onarım işlerinde kazanç tespiti, işin bittiği yıl yapılmakta, vergilendirme de bundan sonra yapılmaktadır. Yani yıllara yaygın inşaat onarım işlerinde 12 aylık bir periyot değil daha uzun bir süre söz konusu olup bu sürenin başlangıç ve bitişi farklı yıllara isabet ettiğinden özel bir vergilerne rejimi uygulanması gereksinimi ortaya çıkmıştır. Bu yukarıda da ifade edildiği gibi vergilemede dönemsellik ilkesine getirilen bir istisnadır. Yıllara yaygın inşaat onarım işlerinde benimsenen bu özel vergilerne rejiminin bir sonucu olarak işin devamı süresince kar zarar beyanı yapılmamakta dönem sonları itibarıyla hasılatın ve maliyetin kesinleşmemesi ve kazancın oluşum aşamasında bulunması nedeniyle kazanç tespitinin işin bittiği yılda yapılması yoluna gidilmektedir. Yıllara yaygın inşaat onarım işlerinde istihkak ödemelerinde kaynakta vergi kesintisi yapılmak suretiyle verginin geç ödenmesi sonucu ortaya çıkan Hazine kaybı telafi edilmektedir. Bir başka ifadeyle uzun süre belirli bir mükellef grubundan vergi alınmaması verginin mali amacı ve genellik ilkesi ile bağdaşmayacağı gibi, işin bitiminde yapılacak toplu ödeme de, mükellef yönünden ödeme güçlüğü doğuracaktır. Bu görüşten hareketle bir yönden vergilemedeki gecikmeyi telafi etmek bir yandan da mükellefin ödemedeki mali yükünü hafifletmek amacıyla yıllara yaygın inşaat işlerinde vergi tevkifatı (stopajı) uygulama alanına konulmuştur. Bu vergileme sistemi, yıllara yaygın inşaat onarım işlerinde yapılacak tevkifat konusunda uygulamada tartışmalı hususlar mevcuttur. Konunun Gelir Vergisinin genel yapısına bir istisna teşkil etmesi ve bu konuda tartışmalı hususların çok olması çalışmanın önemini daha da artırmıştır.