Elektrikli araçlara yönelik kamu politikaları seçilmiş ülkeler ve Türkiye değerlendirmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, seçilmiş ülkeler ve Türkiye'de elektrikli araçlara (EA) yönelik uygulanan kamu politikalarını karşılaştırarak değerlendirmektir. EA'lar üretildiği tarih itibariyle içten yanmalı motorlu araçların (İYM) bir alternatifi olsa da günümüzdeki kadar ülkelerin, uluslararası kuruluşların ve ülke birliklerinin ilgi odağı haline gelmemiştir. EA'lara olan bu ilginin sebebi, ulaşım sektörünün sera gazı emisyonuna ve iklim krizine bir çözüm olarak düşünülmesidir. Bu doğrultuda, birçok ülkü EA'lara yönelik kamu politikası uygulamakta ve çeşitli faydalarını görmektedir. EA'lara yönelik uygulanan kamu politikaları; vergi indirim ve teşvikleri, mali yardım ve hibeler, EA hedefleri ve yasaklamaları ve altyapı geliştirme destekleridir. Bu destekler aracılığıyla ülkeler EA kullanım oranını arttırmayı hedeflerken, EA'ların çevresel, ekonomik ve sağlık alanlarındaki faydalarından yararlanabilir. EA destek politikalarının, çeşitliliğine ve miktarına bağlı olarak EA kullanım oranını arttırdığı bir gerçektir. Norveç, İzlanda ve Danimarka gibi ülkeler EA teşviklerinin çeşidinin ve miktarının fazla olmasından dolayı en fazla EA stokuna sahip ülke konumundadır. Türkiye'nin ise EA'lara yönelik kamu teşvik çeşitliliği ve miktarı azdır. Bunun sonucu olarak yıllar itibariyle Türkiye'de EA'ların tescil edilen yeni araçları içerisindeki ve araç stoku içindeki payının az olduğu görülmektedir. Türkiye'nin EA destek politikalarının arttırması fosil yakıtlardan kaynaklı döviz şoklarını, ulaşım sektörünün sera gazı emisyonunu ve bu bağlamda iklim krizini azaltma etkileri doğrultusunda arttırması gereklidir.