Sinemada feminist eleştiri

Abstract

Kadınlar yüzyıllardır eziliyor olmalarına tepki olarak feminizim adı altında örgütlenmeye başlamışlardır. Feminizim tarihe Büyük Fransız Devrimi ile adım atmış, 20. Yüzyılın başında oy hakkı ve eşit işe eşit ücret edinmek için verdikleri savaşım haline dönüşmüştür. 1960 sonrasında ortaya çıkan yeni feminist akımla kadının durumunu her alanda iyileştirmek için çaba göstermeye başlamışlardır. Bu yeni akımla kadın sinemada da incelenme konusu edinmiş, bu da sinemada feminist eleştirinin doğuşunu sağlamıştır. Feminist film eleştirisi filmlere kadın açısından kadınca bakışı sağlamıştır. Feminist eleştiri henüz bağımsızlığına kavuşmuş bir okul niteliği alamamış, göstergebilim psikanaliz, sosyoloji, tarihsel yaklaşımları arkaları arkasına alarak eleştirilerini oluşturmaktadır. İslamiyet ve Osmanlı İmparatorluğunun teokratik yapısıyla baskı altında bulunan Türk kadınından 1970'li yıllara dek Feminist olarak nitelendirilebilecek istekler gelmemiştir. Batıda 1970'li yıllarda ortaya çıkan feminist film eleştirisi ise Türkiye'de henüz bilinmeyen bir olgudur. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de bilinmeyen feminist eleştiriyi betimlemektir. Çalışma içinde feminist eleştirinin ne olduğu, bu konuda çalışma yapan batılı kuramcıların görüşlerinin yanı sıra, Atıf Yılmaz'ın Aaah Belinda filmi üzerinde feminist eleştiri açısıyla bir örnek oluşturulmaya çalışılmıştır.