Okulöncesi eğitim yapılarının isimsiz mekanlar üzerinden yeniden ele alınması

Abstract

Modern toplumların en küçük biriminin çekirdek aileye dönüşmesiyle, baba ve annenin çalışma hayatına dahil olması durumu ve çocuklar için kamusal mekanların tasarlanma gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Yeni dünyanın içinde bulunduğu sürece, okulöncesi eğitim kavramı dahil olmuş ve farklı disiplinleri etkileyerek bir araya getirmiştir. Okulöncesi eğitim yaşındaki çocuklar (kullanıcılar); yaparak, keşfederek, yanlışlama yöntemi ile bilgi edinme sürecini deneyimlemektedir. Bu deneyimlemeye imkan verecek yapıyı ve ortamı tasarlama süreci önem taşımaktadır. Değişen ve gelişen dünyada, mimarlık bağlamında her yeni tasarımda mimari programın, koşullara uygun olarak kurgulanması, eğitim ve yapılardaki kaliteyi artırırken, tektipleşen projelerle bu süreç olumsuz yönde etkilenmiştir. Bu tezde, Louis Kahn'ın mimari program kavrayışları üzerinden bir okuma yapılarak, konu Aldo Van Eyck ve Herman Hertzberger'in eğitim yapıları ve mimari program yorumları çerçevesinde anlaşılmaya çalışılmıştır. Avrupa ülkelerinin benimsedikleri okulöncesi eğitim yaklaşımları, eğitim kuramları ve mekansal çözümleri analiz edildiğinde; bilimin sürdürülebilirliği, kullanıcı ve yapı birbirinden beslenerek, etkileşerek sağlanmıştır. Bu nedenle, Avrupa'da ve Türkiye'de uygulanan okulöncesi eğitim yaklaşımlarının ve yapılarının karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Mimari programın sorgulanmadan uygulandığı tip proje okulöncesi eğitim yapıları ile esnek-imkan gibi mekansal zenginliğe sahip eğitim yapıları üzerinden karşılaştırmalı analizler yapılmıştır.