Türkiye'de lisans düzeyindeki turizm eğitiminin örgütsel ekolojisi: Bir model önerisi

Abstract

Üniversitelerde turizm eğitimi kontenjanları, doluluk, açılma ve kapanma miktarlarıyla tartışma konusu olmaktadır. Yükseköğretimde yeni kuramsal kuramla ilgili çalışmalar mevcutken, örgütsel ekoloji yükseköğretim alanında kullanılmamıştır. Tez, turizm eğitimini Yeni Kurumsal Kuram, Örgütsel Ekoloji, Yoğunluk Bağımlılığı, Yenilik Zafiyeti, Ergenlik ve Yaşlılık Zafiyeti kuramlarını kullanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem ve yakınsak araştırma deseniyle gerçekleştirilmiştir. Nitel aşamada, yarı yapılandırılmış formlarla turizm eğitimi veren örgütlerde yöneticilik yapmış 17 akademisyenden veri toplanmış ve tematik analizle çözümlenmiştir. Nicel aşamada, 2003-2023 yılları arasındaki ÖSYM tercih kılavuzlarında yer alan turizm programlarını barındıran fakülte ve yüksekokullara ait veriler, örgütsel ekoloji teorileri ve ArcGIS kullanılarak analiz edilmiş, haritalandırılmıştır. Çalışma sonunda haritalar ve bir model sunulmuş; popülasyonların ekolojik sınırlarla belirlendiği ve devletin bu süreçlerde etkin olduğu görülmüştür. Popülasyonda niş arayışı, alan koruma davranışları ve yoğunluğun zirveye yaklaştığı tespit edilmiş; Türkiye bağlamında örgütler için dört mekânsal yayılım tipi belirlenmiştir: dengeli yayılım, dengesiz yayılım, yalnız örgütler ve inhibitasyon bölgeleri.