Dijital vatandaşlık eğitimine yönelik rehber ve programların incelenmesi ve 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ile karşılaştırılması

Abstract

Hızla yayılan dijital teknolojiler günümüzde artık küçük yaştaki çocuklardan yaşlılara kadar herkesin günlük yaşamının bir parçası haline gelmiştir. Özellikle çocukların, bu teknolojileri doğru kullanabilmeleri, çevrimiçi ortamlarda da bilinçli ve aktif bir vatandaş olabilmeleri için dijital vatandaşlık eğitiminin okullarda verilmesi önemlidir. Dijital vatandaşlık eğitiminin okullarda verilebilmesi için rehber ve programlar gereklidir. Alanyazın tarandığında dünyada dijital vatandaşlıkla ilgili çeşitli rehber ve programların olduğu, Türkiye'de ise bu nitelikte bir rehber veya programın olmadığı görülmüştür. Araştırmanın amacı bu doğrultuda, dijital vatandaşlıkla ilgili rehber ve programların incelenmesi ve bunların Türkiye'deki Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile karşılaştırılmasıdır. Araştırmada nitel yöntemlerden doküman incelemesi kullanılmıştır. Ölçüt örneklemin kullanıldığı çalışmada dört rehber ve programın üzerinde çalışılmasına karar verilmiştir. Veriler alanyazın taraması sonucu belirlenen beş temaya göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda incelenen rehber ve programlardan Common Sense Media'nın programının diğer rehber ve programlara göre daha kapsayıcı ve detaylı olduğu, bu nedenle de kullanıma en uygun olan program olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'deki Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ise dijital vatandaşlığa yönelik çeşitli hedeflere yer verse de incelenen dört programa göre yetersiz olduğu görülmüştür. Programda dijital vatandaşlıkla ilgili içerik, yöntem ve değerlendirmeye dair veriye ise rastlanmamıştır.