Yerli ve milli savunma araçlarında kullanılan marka ismi ve tüketici etnosentrizmi arasındaki ilişkinin marka imajına etkisi üzerine bir araştırma

Abstract

Tüketici etnosentrizmi, kişinin kendi kültürünü, ait olduğu grubu diğerlerinden üstün görerek taraflı biçimde gruplar arası değerlendirme yapmasını ifade eden etnosentrizm kavramının tüketici özelinde daraltılmasıdır. Etnosentrik davranış gösteren tüketicilerin yerli ürün kullanımını daha çok tercih ettiği, yabancı menşeili ürün tercihini ekonomik ve etik açıdan uygun bulmadığı savunulurken etnosentrik eğilim göstermeyen tüketicilerin ürün menşeine dair bir kaygı gütmediği ortaya çıkmıştır (Shimp ve Sharma, 1987). Son dönemde ülkemiz sanayisinde öne çıkmaya başlayan savunma sanayii sektöründe de yerli üretim oranının ve uluslararası pazar payının arttırılması hedeflenmektedir. Marka adı, ürün menşei hakkında ipucu veren en önemli unsurlardan biri olduğundan savunma araçlarının isimlendirilmesinde Türk kültürünü anımsatan ifadelerin kullanılması başta kamuoyu olmak üzere işletme paydaşlarının araç hakkında fikir sahibi olmasına sebebiyet vermektedir. Bu doğrultuda çalışmamızın amacı, yerli ve milli savunma araçlarında kullanılan marka ismi ve tüketici etnosentrizmi arasındaki ilişkinin marka imajına etkisini ölçmektir. Aysuna tarafından (2010) Türkiye'ye uyarlanmış ve tüketici etnosentrizminin etkisini ölçmede kullanılan Cetscale, marka imajı (Yüce, 2010) ve marka adı (Grace ve O'cass, 2005) ölçeklerinin uyarlanması ile oluşturulan nihai ankette toplam 42 ifade yer almakta, savunma sanayi haberleri gündemde sıkça yer aldığından çalışma örneklemi 18 yaş üzeri 353 kişiden oluşmaktadır. Yapılacak istatistiksel analizler sonucu yerli ve milli savunma araçlarında kullanılan marka ismi ve tüketici etnosentrizmi arasında herhangi bir ilişki olup olmadığı ve varsa söz konusu ilişkinin yönü belirlenecek, marka imajı ve marka adı ile tüketici etnosentrizm düzeyi arasında anlamlı farklılık bulunup bulunmadığı incelenmiştir.