X kuşağında dijital medya okuryazarlığı ve siberkondri ilişkisi

Abstract

Dijitalleşmenin hız kazandığı günümüzde, bireylerin sağlık bilgisine erişim biçimleri bir dönüşüm geçirmiştir. Bu çalışma, söz konusu dönüşüm çerçevesinde X kuşağı bireylerinin dijital medya okuryazarlığı ile siberkondri düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi; ayrıca dijital medya kullanım deneyimlerinin sağlık davranışlarına etkisini ve COVID-19 pandemisinin bu süreçteki rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada, karma yöntem benimsenmiştir. Nicel aşamada, kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 452 katılımcıya anket uygulanmış; nitel aşamada ise amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 12 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler SPSS 29.0 paket programı ile analiz edilmiş; nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital medya okuryazarlığı ile siberkondri düzeyleri arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Cinsiyetin her iki değişken üzerinde de anlamlı bir fark yaratmadığı, 45-49 yaş grubunun en yüksek dijital medya okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu ancak yaş değişkeninin siberkondriye etkisinin bulunmadığı saptanmıştır. Lisansüstü eğitim düzeyine sahip bireylerin "Zorlantı" ve "Doktora Güvensizlik" puanlarının düşük olması, yüksek eğitimli bireylerin çevrim içi aramalarında seçici davrandıklarını göstermektedir. Araştırmada, katılımcıların edindikleri bilgilerin güvenilirliği konusunda eleştirel bir bakış geliştirdikleri ve bilgileri teyit etme eğiliminde oldukları belirlenmiştir.