Türkçe konuşan damak yarıklı çocuklarda /k/, /s/, /t/ seslerinin terapisine yönelik bir sesletim programının etkililiğinin belirlenmesi

Abstract

Dudak damak yarıklığı, çocukların konuşma gelişimini değişik yollarla etkilemektedir. Bazı çocuklar uzun süreli konuşma terapisi almayı gerektiren konuşma bozukluklarına sahip olabilmektedir. Dil ve konuşma terapistliğinin Türkiye'de yeni gelişen bir alan olması sebebiyle bu konuda yapılmış çok az araştırma vardır. Bu çalışmada, Golding-Kushner'ın önerdiği damak yarıklı çocuklarda uygulanabilecek bir sesletim terapi programının, Türkçe konuşan çocuklar üzerindeki etkililiği değerlendirilmiştir. Bu amaç için tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmış ve davranış değiştirme programının etkililiği, birden fazla seste (davranışta) değerlendirilmiştir. Terapi programının etkililiğini test etmek için iki denek seçilmiştir. Deneklerden birinin sesletim, diğerinin sesbilgisel bozukluğu bulunmaktadır. Her iki denek de beş yaşındadır ve sadece yumuşak damak yarıklığı tanısı almışlardır. Araştırmanın ve sonuçların güvenirliliği için gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliliği verileri toplanmış, araştırma sonuçları grafiklerle gösterilmiştir. Çalışma sonucunda sesletim bozukluğu olan denekte tüm seslerde; sesbilgisel bozukluğu olan denekte ise sadece /k/ sesinde amaca ulaşıldığı görülmüştür.