Belediyelerin mal ve hizmet alımları: Uygulama, sorunlar ve çözüm önerileri

Abstract

Belediyelerin kamusal hizmet arzı kapsamında, özel sektörden temin etmek zorunda oldukları ihtiyaçları çerçevesinde yaptıkları kamu alımlarından olan mal ve hizmet alımları, artan ve çeşitlenen toplumsal taleplere sınırlı kaynaklarla cevap verebilmek amacıyla etkili, şeffaf ve verimli süreçlerle yönetilmelidir. Adil rekabeti teşvik ederek maliyet açısından idarelere avantaj sağlamayı hedefleyen, yöresel ve ulusal ölçekte ekonomik, sosyal ve mali pek çok etkileri bulunan kamu alım süreçleri, yalnızca ulusal düzenlemelerle değil aynı zamanda uluslararası düzenlemelerle de disipline edilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti'nde bu sürecin temel yasal çerçevesini, uluslararası kamu alım normları ve ilkeleriyle olan uyumuyla öne çıkan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu oluşturmaktadır. Söz konusu kanun kapsamında belediyelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin uygulama süreçlerinin ortaya konulması, uygulamada karşılaşılan sorunlarının tespit edilmesi ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında derinlemesine bilgi edinilebilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Durum çalışması desenine sahip olan araştırmada veri toplama teknikleri olarak görüşme ve belge incelemesi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler, belediyelerin üst düzey yöneticilerinden oluşan 46 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi yaklaşımı ile analiz edilmiş ve süreçte yazılım destekli NVivo 14 Nitel Veri Analiz programından da yararlanılmıştır. Bulgulara dayalı olarak, belediyelerin kaynak eksikliğinden doğan sorunlarının ön planda olduğu, yasal düzenlemeler ve diğer faktörlerden kaynaklanan sorunların ise görece daha kolay ve hızlı çözülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.