Erken aşama startupların finansmanı ve değerlemesi

Abstract

Hızlı büyüyebilme yeteneğine sahip inovatif girişimler olarak tanımlanan startupların ülke ekonomileri açısından önemi her geçen gün artmaktadır. Son yıllarda birçok sektörde iş yapış biçimlerini kökten değiştiren startuplar kısa süre içerisinde ölçeklenerek küresel ölçekte faaliyet gösteren dev işletmelere dönüşebilmektedir. Bu nedenle diğer dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de startupların sayılarının artırılması ve küresel ölçekte başarılı olan startupların çoğaltılması amaçlanmaktadır. Startupların başarılı olabilmelerinin temel şartlarından biri ise gerekli olan finansman kaynağına erişebilmeleridir. Özellikle erken aşama startupların borçlanma kapasitelerinin olmaması veya kısıtlı olması bu tür girişimleri finansman hiyerarşisi kuramının aksine ilk olarak sermaye artırma yoluyla melek yatırımcı veya risk sermayesi şirketlerinden yatırım almaya yönlendirmektedir. Bu durum ise startupların şirket değerlerinin doğru bir biçimde belirlenmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Startuplara özgü bazı nedenlerden dolayı geleneksel değerleme yöntemlerinin özellikle erken aşama startupların değerlemesinde kullanışsız olması sebebi ile daha kullanışlı olan alternatif değerleme yöntemlerinin belirlenmesi taraflar açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmada startupların finansman yöntemleri ve yatırım aşamaları ele alındıktan sonra geleneksel ve alternatif değerleme yöntemleri olarak belirlenen beş farklı yöntem ile farklı sektörlerde yer alan üç erken aşama startup üzerinde uygulama çalışması yapılmıştır. İlgili yöntemler kullanılarak elde edilen şirket değerlerinin her biri yatırımcı ve girişimcinin yatırımda kullandıkları uzlaşılan şirket değerleri ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada alternatif değerleme yöntemleri olarak belirlenen beş farklı yöntem ile elde edilen şirket değerlerinin geleneksel yöntemlerle elde edilen şirket değerlerinden daha doğru sonuçlar verdiği ve erken aşama startupların değerlemesinde kullanılabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.