İcra hukuku bakımından arabuluculuk

Abstract

Arabuluculuk, uyuşmazlıkların dava dışı yollarla çözümünü sağlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Arabuluculuk müzakereleri sonunda düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesi, ilâmlı veya ilâmsız icra takibine dayanak teşkil edebilir. Dolayısıyla, anlaşma belgesi içeriğinin buna uygun olarak hazırlanması gerekir. Bunun yanında, arabuluculuk müzakereleri sonunda anlaşılan hususlarda dava açılmasını yasaklayan düzenlemenin hak arama hürriyeti ile olan ilişkisi ele alınmalıdır. Bir maddi hukuk işlemi olan anlaşma belgesinin iptaline veya geçersizliğine karar verilebilir. Bu durumun, anlaşma belgesi dayanak kılınarak yapılmış icra takibine etkisinin ortaya konulması gerekir. Bunun yanında, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasını zorunlu kılan dava şartı arabuluculuğun ilâmsız icra takibine özgü davalar ile olan ilişkisi, hakkında açık düzenleme olan davalar bakımından yerindelik bağlamında incelenmelidir. Hakkında açık düzenleme olmayan davaların ise dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmadıkları ve arabuluculuğa elverişlilikleri değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, tüm bu sorunlara ilişkin olarak mevzuat, öğretide ileri sürülen görüşler ve mahkeme içtihatları çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır.