Türkiye'de farklı yörelerde yetişen zeytin ağacı ve zeytin çekirdeği küllerinin sır bünyelerinde kullanımının araştırılması (1200°C)

Abstract

Kül sırları, geçmiş dönemlerden günümüze dek süregelen, seramik sırlarında pek çok farklı yöntem ve amaca hizmet etmiş, doğada bulunan organik malzemelerin yakılması sonucu ortaya çıkan inorganik atıkların seramik bünyeyle birleşimi sonucu keşfedilen artistik bir sır çeşididir. Kül sırları, seramik sanatındaki ifadelerde zenginlik sağlayan ve doğallık sunan bir sır çeşidi olmuştur. Bu araştırmada Türkiye'de zeytin yetiştiriciliği yapılan bölgelerden seçilen 10 farklı şehrin toprak yapısı, iklim şartları ve yetişmekte olan zeytin türleri göz önünde bulundurularak numuneler belirlenmiştir. Elde edilen küllerin seramik sır bünyelerinde kullanımı ve yüksek sıcaklıkta (1200°C) pişirimi esas alınmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, kül sırları tanımlanmış, tarihsel gelişiminden bahsedilmiş ve bu sırların üretiminde kullanılan hammaddeler ve oksitlerin özellikleri anlatılmıştır. İkinci bölümde; zeytin çekirdeği ve odununun toplanması, hazırlanması, yakılması, ve bu sırlarla çalışmış bazı seramik sanatçılarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde kül sırlarının analiz sonuçları doğrultusunda artı ve eksi yönleri mukayese edilmiştir. Son olarak, ergitici olarak seçilen üleksit ve sodyum feldspat ile artan ve eksilen oranlarda denemeler yapılmış, olumlu özellikler gösteren örnekler renklendirici oksitlerle renklendirilmiş ve üç boyutlu seramik formlara uygulanmıştır.