Türk ceza hukuku bakımından takdiri indirim nedenleri

Abstract

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62. maddesinde yer alan "Takdiri İndirim Nedenleri" kurumu, cezanın bireyselleştirilmesi müessesesinin en önemli araçlarından bir tanesidir. Bunun nedeni; modern ceza hukukunda suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereği suç teşkil eden eylemlerin hangilerine ne türde ceza verileceği düzenlenirken, failin şahsi özelliklerinin dikkate alınmasının pek mümkün olmamasıdır. Aynı suçu işleyen tüm faillere aynı cezanın verilmesi; cezanın amaçlarından olan faili ıslah ve topluma yeniden kazandırma amaçlarına uygun düşmeyeceği gibi, faillerden bazılarının bunu bir haksızlık ve ölçüsüzlük olarak nitelendirip hukuka olan inancını kaybetmesine de yol açabilecektir. Türk Ceza Kanunu'nda takdiri indirim nedeni olarak; failin geçmişi, failin sosyal ilişkileri, failin fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri sayılmıştır. 12.05.2022 tarihinde kabul edilen ve 27.05.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7406 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesiyle kuruma ilişkin ciddi değişiklikler yapılmıştır. Bu değişikliklerin başında, takdiri indirim nedenlerinin tadadiden tahdidiye çevrilmesi gelmektedir. Bir diğer değişiklik, toplumda "kravat/takım elbise indirimi" olarak bilinen takdiri indirim nedenleri kurumuna yönelik yoğun eleştirileri bertaraf etmek için, duruşmada mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışların takdiri indirim nedeni olarak kabul edilememesidir. Çalışmamızda; takdiri indirim nedenleri kurumunun ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı, neden var olup varlığını devam ettirmesi gerektiği, 7406 Sayılı Kanun'un niçin ihdas edildiği, bu yeni düzenlemenin takdiri indirim nedenlerini nasıl etkilediği ve gelecekte nasıl etkileyeceği gibi hususlar incelenmiştir.