Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlığa yönelik görüşleri ve uygulamaları

Abstract

Bu araştırmada, dijital vatandaşlık eğitiminde önemli rol ve sorumlulukları bulunan sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık yaklaşımına dair görüşlerinin ve uygulamalarının ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden temel nitel araştırma şeklinde gerçekleştirilen araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitleme" yoluyla belirlenen 8 sosyal bilgiler öğretmeniile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında yarı yapılandırılmış öğretmen görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerin ardından gözlem sürecine geçilerekdaha önce görüşülen öğretmenlerden dördü toplamda 48 saat derslerinde gözlemlenmiştir. Gözlemler sırasında daha önce araştırmacının hazırladığı gözlem formundan yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz aşamasında içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital vatandaşlık kavramına dair yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadıkları; çoğu öğretmenin dijital vatandaşlık boyutlarını hiç duymadıkları; sosyal bilgiler derslerini dijital vatandaşlık eğitimine hizmet etmesi açısından yetersiz buldukları; dijital vatandaşlık eğitiminin verilmesini gerekli buldukları; dijital vatandaşlık becerilerinin öğrencilere aileleri ve öğretmenleri tarafından kazandırılması gerektiği; sosyal bilgiler dersinin dijital vatandaşlık konularını ele almada uygun derslerden biri olmasına rağmen programda yeterli düzeyde yer verilmediği belirlenmiştir. Araştırma sonunda dijital vatandaşlık konularında farkındalık oluşturmak ve dijital vatandaşlık eğitimini geliştirmek açısından çeşitli öneriler sunulmuştur.