Sürdürülebilir kırsal turizm bağlamında köy planlaması: Çifteler ilçesi Dikmen Köyü örneği

Abstract

Bu araştırma, Eskişehir'in Çifteler ilçesi Dikmen Köyü'nde sürdürülebilirlik çerçevesinde bir köy planlaması yapılarak köyün kırsal turizme kazandırılmasını destekleyecek bir model geliştirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı ve araştırma soruları nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanılmasını gerektirmektedir. Araştırmada yöntem olarak nicel ve nitel perspektifleri birleştiren karma araştırma yöntemlerinden "eşzamanlı dönüşümsel tasarım" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında köyde saha çalışmaları yapılmıştır. Saha çalışmaları kapsamında öncelikle yerel halktan 81 kişiye anket uygulanmış, daha sonra yerel halktan 44 kişiyle, yerel yönetimlerden 5 kişiyle derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak köyde düzenlenmesi gereken önemli noktalardan bazılarının daha detaylı olarak ele alınabilmesi için fikir tabloları oluşturulmuş ve bu fikir tabloları yerel halk tarafından doldurulmuştur. Elde edilen verilerin analizi sonucunda "mekânsal düzenleme ve yaşam kalitesi", "turizm gelişimine destek" ve "tanıtım" olmak üzere üç kategoride sorunlar ve önerilen eylemler ortaya konulmuştur. Araştırmanın sonucunda köyün potansiyel çekicilikleri, eksiklikleri belirlenmiş, kırsal turizme kazandırılması için yapılması önerilen eylemler ortaya konulmuş, coğrafi bilgi sistemlerinden de faydalanarak bütüncül bir planlama yaklaşımıyla kırsal turizme kazandırılmasını destekleyecek bir model geliştirilmiştir. Literatürde köy turizmi çalışmaları kırsal turizmin hâlihazırda var olduğu köylerde yapılmıştır. Bu araştırma ise kırsal turizmin gelişmediği bir köyde kırsal turizm gelişimi için bir model önerisi sunmaktadır. Çalışma köy turizminin bir köyde nasıl geliştirileceğini araştırmış ve elde edilen bulguların ışığında köy turizmi planlama modeli geliştirilmiştir. Dolayısıyla bu çalışma bir AR-GE çalışmasıdır. Ayrıca araştırma köy turizmi, köy turizminde dağıtılmış ekonomi kavramı ve bütüncül turizm planlaması konusunda literatüre katkı sağlayacaktır. Araştırma aynı zamanda bu konuda araştırma yapacak diğer araştırmacıların akademik bilgisine katkı sağlayarak yeni araştırmaların geliştirilmesine imkân sağlayacaktır.